BASIN
KARTI YÖNETMELİĞİ
(Resmi Gazete: 23 Mart 2001 - 24351)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1 ? Bu Yönetmelik, yerli ve yabancı yazılı, sesli
ve sesli-görüntülü basın-yayın kuruluşlarının gazeteci
çalışanlarına, süreli yayın sahiplerine, radyo-televizyon
kuruluşlarının yönetim kurulu başkanlarına ve devlet enformasyon
hizmetleri mensuplarına verilecek basın kartlarına ait
esas ve usulleri içerir.
Basın-yayın meslek kuruluşları hariç, basın-yayın kuruluşu
niteliği taşımayan tüm kamu ve özel kurum ve kuruluşları
ile Türkiye'de bulunan yabancı temsilciliklerin yayın
faaliyetleri bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Dayanak
Madde 2 ? Bu Yönetmelik, 231 sayılı Basın-Yayın ve Enformasyon
Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnameye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 ? Bu Yönetmelikte anılan;
a) Genel Müdürlük, Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünü,
b) Genel Müdür, Basın-Yayın
ve Enformasyon Genel Müdürünü,
c) İl Müdürlüğü, Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
il müdürlüklerini,
ç) Basın kartı, bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirlenen
kişilere Genel Müdürlükçe verilen sarı renkli kartı,
d) Komisyon, Basın Kartı Komisyonunu,
e) Yüzölçümü, süreli yayının basın kartı beyannamesinde
beyan edilen yüzölçümünü,
f) Süreli yayın, günlük, haftalık, onbeş günlük ve aylık
periyotlarla devamlı olarak yayımlanan yayınları,
g) Günlük yayın, haftada en az altı sayı olarak yayımlanan
yayınları,
ğ) Haftalık yayın, haftada bir veya haftada altıdan
az sayıda yayımlanan yayınları,
h) Onbeş günlük yayın, onbeş günde bir yayımlanan yayınları,
ı) Aylık yayın, bir, iki veya üç ayda bir sayı olarak
yayımlanan yayınları,
i) Siyasi gazete, iç ve dış siyasi olaylara, günlük
haberlere, ekonomi, kültür, sanat ve siyaset konularına
ve bunların yorumlarına yer veren süreli yayınları,
j) Ekonomi ağırlıklı siyasi gazete, bu maddenin (f)
ve (i) bentlerindeki nitelikleri birlikte bulunduran
süreli yayınları,
k) Ticari gazete, ticaret,
endüstri, tarım ve mali işler ile uğraşan işadamlarının
ve teşekküllerin ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte
olan ve ekonomik, mali, sosyal konularla iş hayatını
ilgilendiren iç ve dış haberlere yer veren süreli yayınları,
l) Meslek gazete ve dergileri, kendilerine konu olarak
seçtikleri mesleğin mensup ve teşekküllerinin ihtiyaçlarına
ve mesleğin gelişmesine cevap verecek nitelikte olan
ve seçilen konu ile ilgili iç ve dış haberlere yer veren
süreli yayınları,
m) Yabancı dilde yayın, bu maddenin (g), (ğ) ve (h)
bentlerinden en az birini kapsayacak şekilde yabancı
dilde yayımlanan süreli yayınları,
n) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Ulusal nitelikte
radyo-televizyon yayını, ülkenin bütününe yapılan radyo-televizyon
yayınını,
o) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Bölgesel nitelikte
radyo-televizyon yayını, birbirlerine komşu en az üç
il ve en çok bir coğrafi bölge alanının asgari yüzde
yetmişine yapılan radyo-televizyon yayınını,
ö) (Değişik: R.G. 2.6.2002
sayı: 24773) Yerel nitelikte radyo-televizyon yayını,
mülki taksimat itibariyle merkez ilçe dahil en az bir
ilçe veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan
radyo-televizyon yayınını,
p) Yayın sahibi, Basın
Kanunu gereğince verilen beyannamede belirtilen gerçek
kişiyi,
r) Gazeteci, 5953 sayılı Kanun kapsamında fikir ve sanat
işlerinde ücret karşılığı çalışanları,
s) Sorumlu müdür, 5680 veya 3984 sayılı kanunlardan
biri gereğince verilen beyannamede bu sıfatla belirtilen
gerçek kişiyi,
ş) Düzenli yayım, bir yıl içinde, günlük süreli yayınlarda
onbeş, haftalık süreli yayınlarda altı, onbeş günlüklerde
üç, aylık, iki aylık ve üç aylık süreli yayınlarda bir
sayı, haber ve fotoğraf ajanslarında toplam iki günden
daha fazla ara verilmeksizin yapılan yayımı,
t) Düzenli radyo-televizyon yayını, bir yıl içinde toplam
yirmi günden fazla ara verilmeksizin yapılan yayını,
u) Yaygın süreli yayın, tek bir basın-yayın kuruluşu
tarafından basılan, her coğrafi bölgede en az bir ili
içermek şartıyla, ülkemizdeki yerleşim alanlarının en
az yüzde yetmişinde neşredilen süreli yayını,
ü) Bölgesel süreli yayın, tek bir basın-yayın kuruluşu
tarafından basılan, en az üç komşu il veya en az bir
coğrafi bölgede neşredilen süreli yayını,
v) Yerel süreli yayın, tek bir yerleşim biriminde (kent,
kasaba ve benzeri) neşredilen süreli yayını,
ifade eder.
Basın Kartının Niteliği
Madde 4 ? Basın kartı,
a) Yerli basın-yayın kuruluşlarının Türk uyruklu sahip
ve mensuplarına, yabancı basın-yayın organlarının Türk
uyruklu mensuplarına ve bu Yönetmelikte sayılan kamu
kurum ve kuruluşlarının devlet enformasyon hizmetlerinde
çalışan personeline,
b) Gazetecilik dışında başka bir işinin bulunmaması
şartıyla, yerli veya yabancı bir veya birkaç basın-yayın
kuruluşu adına Türkiye'de mukim veya mukim olmamakla
beraber görev alanı Türkiye'yi de kapsayan yabancı uyruklu
gazetecilere
verilen resmi nitelikte bir kimlik belgesidir.
Basın kartı, bu Yönetmelikte belirtilen hallerde geçici
olarak verilebildiği gibi, sürekli nitelik de kazanabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Türk Uyruklu Basın Mensupları
Basın Kartı Alacak Kişilerde Aranan Nitelikler
Madde 5 ? Basın-yayın kuruluşlarının Türk uyruklu sahip
ve mensuplarının basın kartı alabilmesi için,
a) 18 yaşını bitirmiş olması,
b) En az ortaöğrenim veya dengi bir eğitim kurumundan
mezun olması,
c) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması,
d) (Değişik: R.G. 2.6.2002
sayı: 24773) Ağır hapis, taksirli suçlar hariç olmak
üzere beş yıldan fazla hapis cezalarından biriyle veya
yayın tehdidiyle para ve menfaat temini, hırsızlık,
sahtecilik, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma,
yalan yere şahadet, yalan yere yemin etmek, iftira,
suç tasnii, resmi mercileri iğfal, müstehcen ve hayasızca
yayın, fuhuşuyata tahrik, hileli iflas, zimmet, ihtilas,
irtikap, rüşvet, istimal ve istihlak kaçakçılığı suçu
dışındaki kaçakçılık suçlarından veya resmi ihale ve
alım-satımlara fesat karıştırma veya 5680 sayılı Basın
Kanununun ek birinci maddesinin birinci fıkrasında yer
alan suçlar ile bu suçlara tahrik ve teşvikten hüküm
giymemiş olması,
e) 5953 sayılı Basın
Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin
Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleşme yapmış
olması,
f) Gazetecilikle birleşebilen işler dışında, resmi veya
özel bir kuruluşta ücretli-ücretsiz görev almaması,
anonim şirketler ve kooperatiflerde ortaklık hariç herhangi
bir kuruluşun sahibi veya ortağı olmaması,
şarttır.
Basın kartı alacak günlük, haftalık ve onbeş günlük
süreli yayın sahiplerinde, televizyon-radyo şirketi
yönetim kurulu başkanlarında ve kamu görevlilerinde
bu maddenin (e) ve (f) bentlerinde, aylık süreli yayın
sahiplerinde (e) bendinde yer alan şartlar aranmaz.
Gazetecilikle Birleşebilen İşler
Madde 6 ? Basın kartı sahibi gazeteciler, gazeteciliğin
yanı sıra,
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyesi, İl veya Belediye
Meclisi Üyesi, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Üyesi,
Basın İlan Kurumu Genel Kurul veya Yönetim Kurulu Üyesi
ve Denetçi Üyesi, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Yönetim
Kurulu Üyesi, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Üyesi,
b) En az beş yıl basın kartı taşımış olmak şartıyla,
valiliklerde, belediye başkanlıklarında, kamu kurum
ve kuruluşlarında veya sermayesinin yarısından fazlası
bu kurumlara ait resmi ve özel kuruluş ve şirketlerde,
kanunla kurulmuş teşekküllerde, anonim şirketlerde basın
müşaviri veya müdürü veya başkanı,
c) Eğitim kuruluşlarında gazetecilik mesleğiyle ilgili
öğretim elemanı,
d) Basın-yayın organlarında yönetici ve yönetim
kurulu üyesi,
e) Basın-yayın meslek kuruluşlarınca kurulan kooperatiflerde
yönetim ve denetim kurulu üyesi,
olarak görev yapabilirler.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı Alabilecek Gazete ve
Dergiler
Madde 7 ? Sahip ve mensupları basın kartı alabilecek
yayınların,
a) Basın Kanunu gereğince vermiş oldukları beyannamede
seçtikleri yayın türünün bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde
belirtilen tanımına uygun yayın yapması,
b) İlan, reklam, aynı mahiyetteki resim ve benzeri hazır
kalıpların ve yan boşluklar toplam alanının yüzölçümü
1.20 metrekareden az olmayan süreli yayınlarda bu yüzölçümünün
yarısını, yüzölçümü daha az olanlarda ise, yüzölçümünün
üçte birini geçmemesi ve her sayfanın yeniden dizilip,
tertiplenmiş olarak basılması,
c) Sayfa düzeni, başlığı ve metinlerinin üçte birinden
fazlasının diğer bir yayından aynen alıntı olmaması,
d) Kanuni nedenler veya belgelendirilebilen tabii afetler
dışında, Basın Kanunu gereği verilen beyannamede belirtilen
aralıklarla düzenli yayımlanması,
e) Prova tezgahı, teksir veya fotokopi makinasıyla çoğaltılmış
olmaması, birkaç yerde baskı yapanlar hariç, yayım yerlerindeki
matbaalarda basılması,
f) Her sayısından ikişer adedinin, en geç yayımı takip
eden beş gün içinde, Genel Müdürlüğe, il müdürlüklerinin
bulunduğu illerde yayımlananların ayrıca birer adedinin
il müdürlüklerine gönderilmesi,
g) Basın Kanunu gereğince beyannamede belirtilen yayım
aralığının üç aydan fazla olmaması,
h) (Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Herkesin
görebileceği veya girebileceği yerlerde rayiç bedel
karşılığında satışa arzı,
zorunludur.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı Alabilecek Haber ve
Fotoğraf Ajansları
Madde 8 ? Sahip ve mensupları basın kartı alabilecek
haber ve fotoğraf ajanslarının,
a) Anonim şirket olarak kurulmuş olması,
b) Ürettikleri yayınların kanuni nedenler veya belgelendirilebilen
tabii afetler dışında, Basın Kanunu gereği verilen beyannamede
belirtilen aralıklarla, düzenli yayımlanması veya elektronik
ortamda iletilmesi,
c) Yayınlarının her sayısından ikişer adedinin, en geç
yayımı takip eden beş gün içinde, Genel Müdürlüğe, il
müdürlüklerinin bulunduğu illerde yayımlananların ayrıca
birer adedinin il müdürlüklerine gönderilmesi,
d) Aylıklı kadrosunda daha önce basın kartı taşımış
en az beş gazetecinin bulunması,
e) Toplam günlük tirajı iki yüz elli binden az olmayan
basın-yayın kuruluşu veya yaygın ya da bölgesel bir
yayın kuruluşu ile ücretli haber satış sözleşmesi yapmış
olması ve bu ücretin Genel Müdürlükçe her yıl için belirlenen
asgari ücretin üzerinde olması,
zorunludur.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı Alabilecek Özel Radyo
ve Televizyonlar
Madde 9 ? Sahip ve mensupları basın kartı alabilecek
özel radyo ve televizyonların,
a) Yayın tekniklerine uygun yasal yayın izinlerini almış
olmaları,
b) 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları
Hakkında Kanunda belirtilen yayın ilkelerine ve program
tür ve oranlarına ilişkin esaslara uygun yayın yapmaları,
c) Kanuni nedenler veya belgelendirilebilen tabii afetler
dışında, düzenli yayın yapmaları,
zorunludur.
Günlük Siyasi Gazetelerde Basın Kartı Alabilecek Unvanlar
ve Kontenjanlar
Madde 10 ? Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan
genel nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.20 metrekareden
az olmayan,
1) Günlük siyasi, yaygın ve bölgesel gazetelerin sahiplerine,
genel yayın müdürü, genel yayın yönetmeni, genel yayın
koordinatörü, genel müdür -müessese müdürü veya idare
müdürü- gazetenin yayımlandığı yerde oturan sorumlu
yazı işleri müdürü, yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni,
sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, redaktör,
istihbarat ve haber bölüm şefi, haber müdürü, başyazar,
yazar, muhabir, foto muhabiri, karikatürist, ressam,
grafiker, düzeltmen, bölge veya il temsilcisi unvanlarıyla
çalışanlarına, yurt dışı bürolarında aynı unvanlarla
çalışan Türk uyruklu mensuplarına,
2) (Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Günlük
siyasi yerel gazetelerin ve akşam gazetelerinin sahiplerine,
genel yayın müdürü, gazetelerin yayımlandığı yerde oturan
sorumlu yazı işleri müdürü ve ayrıca yazı işleri müdürü,
sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat
şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri,
karikatürist, ressam, grafiker ve düzeltmen unvanıyla
çalışan onbeş mensubuna,
b) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.80 metrekareden
az olmayan günlük yerel siyasi gazetelerin sahiplerine,
gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri
müdürlerine ve ayrıca başyazar, yazar, muhabir, foto
muhabiri, düzeltmen unvanıyla çalışan beş mensubuna,
c) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.60 metrekareden
az olmayan günlük yerel siyasi gazetelerin sahiplerine,
gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri
müdürlerine, ayrıca muhabirlerden ikisine,
d) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.40 metrekareden
az olmayan günlük yerel siyasi gazetelerin sahiplerine,
gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri
müdürlerine, ayrıca muhabirlerden birine,
basın kartı verilebilir.
Haftalık Siyasi Gazete ve Dergilerde Basın Kartı Alabilecek
Unvanlar ve Kontenjanlar
Madde 11 ? Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan
genel nitelikleri taşımaları şartıyla haftalık siyasi
gazete ve dergilerde,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 3.60 metrekareden
az olmayan haftalık siyasi dergilerin sahiplerine, genel
yayın müdürü, genel yayın yönetmeni, genel yayın koordinatörü,
genel müdür -müessese müdürü veya idare müdürü-, gazetenin
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürü,
yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü -yazı
işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, karikatürist, ressam, grafiker, düzeltmen,
bölge veya il temsilcisi unvanlarıyla çalışanlarına,
yurt dışı bürolarında aynı unvanlarla çalışan Türk uyruklu
mensuplarına,
b) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.20 metrekareden
az olmayan haftalık siyasi gazete ve dergilerin sahiplerine,
genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-,
yayın yönetmenine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu
yazı işleri müdürüne ve ayrıca yazı işleri müdürü, sayfa
editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, düzeltmen, karikatürist, ressam ve grafiker
unvanlarıyla çalışan sekiz mensubuna, bu yayının aylık
fiili satışının otuz bini geçmesi halinde on mensubuna,
altmış bini geçmesi halinde yirmi mensubuna,
c) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.80 metrekareden
az olmayan haftalık dergi ve gazetelerin sahiplerine,
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne
ve ayrıca yazar, muhabir unvanlarıyla çalışanlardan
üç mensubuna,
d) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.60 metrekareden
az olmayan haftalık dergi ve gazetelerin sahiplerine,
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne
ve ayrıca muhabir unvanıyla çalışan bir mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Siyasi Olmayan Gazete ve Dergilerde Basın Kartı Alabilecek
Unvanlar ve Kontenjanlar
Madde 12 ? Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan
nitelikleri taşımaları şartıyla, sayfalarının yüzölçümü
toplamı 1.20 metrekareden az olmayan yaygın ve bölgesel
ticaret, ekonomi ağırlıklı siyaset, meslek, spor, magazin,
sanat, mizah, çocuk, kadın gazete ve dergileri ve benzerlerinin,
a) Günlük yayımlanması halinde sahiplerine, genel yayın
müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-,
genel müdürüne -müessese müdürü, idare müdürü-, yayımlandığı
yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca,
yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü -yazı
işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, karikatürist, ressam, grafiker, düzeltmen
unvanlarıyla çalışan onbeş mensubuna, yayının günlük
fiili satışının on bini geçmesi halinde otuz mensubuna,
b) Haftada bir yayımlanması halinde sahiplerine, genel
yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-,
genel müdürüne -müessese müdürü, idare müdürü-, yayımlandığı
yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca,
yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü -yazı
işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, karikatürist, ressam, grafiker, düzeltmen
unvanlarıyla çalışan beş mensubuna, bu yayınların aylık
fiili satışının kırk bini geçmesi halinde onbeş mensubuna,
altmış bini geçmesi halinde yirmi mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Onbeş Gün ve Daha Fazla Aralıklarla Yayımlanan Süreli
Yayınlarda Basın Kartı Alabilecek Unvan ve Kontenjanlar
Madde 13 ? Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan
nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.60 metrekareden
az olmayan onbeş günlük ve aylık gazete ve dergilerin
sahiplerine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı
işleri müdürüne ve ayrıca yazı işleri müdürü, sayfa
editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, düzeltmen, karikatürist, ressam ve grafiker
unvanlarıyla
çalışan üç mensubuna, bu yayınların üç aylık fiili satış
ortalamalarının otuz bini geçmesi halinde altı mensubuna,
b) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 2.40 metrekareden
az olmayan, iki veya üç ayda bir yayımlanan gazete ve
dergilerin sahiplerine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu
yazı işleri müdürüne ve ayrıca yazı işleri müdürü, sayfa
editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber müdürü, baş yazar, yazar, muhabir,
foto muhabiri, düzeltmen, karikatürist, ressam ve grafiker
unvanlarıyla çalışan üç mensubuna, bu yayınların üç
aylık fiili satış ortalamalarının otuz bini geçmesi
halinde altı mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Basın Kartı Alabilecek
Unvan ve Kontenjanlar
Madde 14 ? Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan
nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) En az on adet günlük siyasi yaygın, bölgesel gazete
veya beş ulusal nitelikteki radyo veya televizyon kuruluşuyla
haber veya fotoğraf sözleşmesi yapan ve kadrosunda daha
önce basın kartı taşımış en az on gazetecinin bulunduğunu
belgelendiren ajansların sahiplerine, genel yayın müdürüne
-genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne
-müessese müdürü, idare müdürü-, ajansın idare yerinde
oturan sorumlu yazı işleri müdürüne, yayın yönetmenine,
haberlerle ilgili bölge müdürü, şube müdürü ve yardımcılarına,
redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, muhabir, foto
muhabiri, grafiker, düzeltmen, haber kameramanı unvanlarıyla
çalışan mensuplarına,
b) Günlük fiili satış toplamı ikiyüzellibinden az olmayan
günlük siyasi gazetelerle veya ulusal nitelikte yayın
yapan iki adet radyo veya televizyon kuruluşuyla haber
veya fotoğraf sözleşmesi yaptığını ve kadrosunda daha
önce basın kartı taşımış beş gazeteci bulundurduğunu
belgelendiren ajansların sahiplerine, genel yayın müdürüne
-genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne
-müessese müdürü, idare müdürü-, ajansın idare yerinde
oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca yayın
yönetmeni, haberlerle ilgili bölge müdürü, şube müdürü
ve bunların yardımcıları, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, muhabir, foto muhabiri, grafiker, düzeltmen,
haber kameramanı unvanlarıyla çalışan on mensubuna,
c) Bin adet ücretli abonesi olan ve kadrosunda daha
önce basın kartı taşımış en az üç gazeteci çalıştırdığını
belgelendiren ticari ve ekonomik haber veya fotoğraf
ajanslarının sahiplerine, genel yayın müdürüne -genel
yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne
-müessese müdürü, idare müdürü-, ajansın idare yerinde
oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca yayın
yönetmeni, haberlerle ilgili bölge müdürü, şube müdürü
ve bunların yardımcıları, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, muhabir, foto muhabiri, grafiker, düzeltmen,
haber kameramanı unvanlarıyla çalışan beş mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Anadolu Ajansında Basın Kartı Alabilecek Unvanlar
Madde 15 ? Anadolu Ajansında,
a) Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine, Genel Müdür ve
Genel Müdür Yardımcılarına,
b) (Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Sorumlu
yazı işleri müdürü, bölge müdürü, daire başkanı, haber
ve yayınla ilgili daire başkanlıklarına bağlı müdür,
müdür yardımcısı ve şeflere,
c) Yayın yönetmeni, redaktör, istihbarat ve haber bölüm
şefi, muhabir, foto muhabiri, mütercim, grafiker, düzeltmen
ve haber kameramanı unvanlarıyla çalışanlara,
basın kartı verilebilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde Basın
Kartı Alabilecek Unvanlar
Madde 16 ? Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde,
a) Yönetim Kurulu Üyelerine, Genel Müdür ve Genel Müdür
Yardımcılarına,
b) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, Basın-Halkla
İlişkiler ve Protokol Müdürü ve Yardımcılarına,
c) Yurt dışı büroları temsilcilerine,
d) Haber Dairesi Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına,
Haber Müdürü ve Yardımcılarına ve bu Müdürlüğe bağlı
Merkez Haberler, Televizyon 1 ve 2 Haberleri, Radyo
Haberleri, Parlamento Haberleri, Yurt Haberleri, Dış
Haberler, Spor Haberleri, Uluslararası Haber Yayınları
ve Haber Görüntüleri Müdür ve Yardımcıları ile Haber
Programları ve Teletekst Yayınları Müdür ve Yardımcılarına,
e) Yayın Denetleme Kurulu Başkanı, Başkan Yardımcıları
ve üyelerine,
f) Televizyon Dairesi Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına,
Program Planlama ve Koordinasyon, Yurt Dışı Programlar,
GAP Yayınları Müdür ve Yardımcılarına,
g) Radyo Dairesi Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına,
Yapım Planlama ve Koordinasyon, Yayın Hizmetleri Koordinasyon
Müdür ve Yardımcılarına,
h) Dış Yayınlar Dairesi Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına,
Program Müdürü ve Yardımcılarına ve bu Müdürlüğe bağlı
Türkçe Yayınlar, Yabancı Dil Yayınları Müdür ve Yardımcıları
ile Haber, Planlama ve Değerlendirme, Turizm Radyosu
Müdür ve Yardımcılarına,
i) Bölge Müdürlüklerinde, Bölge Müdür ve Yardımcısına,
Radyo, Televizyon, Haber Müdürleri ve Yardımcılarına,
j) Ankara Radyosu, Ankara Televizyonu Müdür ve Yardımcılarına,
k) Şef prodüktör, prodüktör ve yardımcı prodüktörlere,
l) (Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Yukarıda
belirtilen daire başkanlıkları ve müdürlüklerde ve ayrıca
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nde
belirtilen tanımlara göre, haber program üretimi ve
yayını kapsamında yer alan -her türlü idari işler, sosyal
işler, kütüphane, reklam, müzik, tiyatro, eğlence, drama,
artistik ve teknik hizmetler, transkripsiyon ve arşiv
bölümleri hariç- devamlı kadrolarda görev yapan, müdür
ve müdür yardımcılarına, şube müdürü ve şube müdür yardımcılarına;
program ve prodüksiyon şeflerine, sözleşmeliler dahil;
şef redaktör, redaktör, muhabir, stajyer muhabir ve
haber mütercimlerine; televizyon ve radyo haber-program
spikerleri, baş spiker, redaktör spiker ve stajyer spikerlere;
yönetmen, yayın koordinatörleri ve yayın şeflerine;
yabancı dil masası şef ve yardımcılarına, baş kameraman,
şef kameraman, kameraman ve kamera asistanlarına; foto-film
müdürü ve yardımcılarına, baş fotoğrafçı, şef fotoğrafçı
ve fotoğrafçılara, resim seçicilere, stüdyo şeflerine
ve düzeltmenlere,
basın kartı verilebilir.
(Ek:R.G. 2.6.2002 sayı:24773)
Yukarıda sayılan unvanlar dışında bir göreve terfian
atanan ve daha önce aralıksız on yıl basın kartı taşımış
personel, basın kartı taşımaya devam eder.
Özel Radyo ve Televizyonlarda
Basın Kartı Alabilecek Unvanlar ve Kontenjanlar
Madde 17 ? Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sayılan
genel nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Ulusal nitelikte yayın yapan radyo ve/veya televizyonların
yönetim kurulu başkanlarına, genel müdürüne, yayın denetleme
kurulu başkanına, genel yayın müdürüne -genel yayın
yönetmeni, genel koordinatör-, bölge müdürüne, sorumlu
müdürüne ve ayrıca, yurt içi ve yurt dışı bürolarında
haber müdürü, prodüktör, yönetmen, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri,
haber kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan
mensuplarına,
b) Bölgesel nitelikte yayın yapan televizyonların yönetim
kurulu başkanlarına, genel müdürüne, yayın denetleme
kurulu başkanına , genel yayın müdürüne -genel yayın
yönetmeni, genel koordinatör-, sorumlu müdürüne ve ayrıca
haber müdürü, prodüktör, yönetmen, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri,
haber kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan
onbeş mensubuna,
c) Yerel nitelikte yayın yapan televizyonların, yönetim
kurulu başkanlarına, genel müdürüne, yayın denetleme
kurulu başkanına, genel yayın müdürüne -genel yayın
yönetmeni, genel koordinatör-, sorumlu müdürüne ve ayrıca
haber müdürü, prodüktör, yönetmen, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri,
haber kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan
on mensubuna,
d) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Bölgesel veya
yerel nitelikte yayın yapan radyoların, yönetim kurulu
başkanlarına, genel müdürüne, yayın denetleme kurulu
başkanlarına, sorumlu müdürüne ve ayrıca haber müdürü,
prodüktör, yönetmen, istihbarat ve haber bölüm şefi,
haber redaktör ve editörleri, haber spikeri, muhabir
unvanlarıyla çalışan, bölgesel radyoların sekiz, yerel
radyoların beş mensubuna, basın kartı verilebilir.
basın kartı verilebilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Televizyonunda Basın Kartı
Alabilecek Unvanlar
Madde 18 ??Türkiye Büyük Millet Meclisi televizyonunda,
a) Televizyon müdürü -genel yayın yönetmeni- ve yardımcılarına,
b) Ayrıca istihbarat şefi, yönetmen, spiker, muhabir,
kameraman, haber program prodüktörü, program ve prodüksiyon
şefi ve resim seçici unvanıyla çalışanlara,
basın kartı verilebilir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda Basın Kartı Alabilecek
Unvan ve Kontenjanlar
Madde 19 ? Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda,
a) Başkan ve Üst Kurul üyelerine,
b) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Basın ve Halkla
İlişkiler Müşavirine, Yayın Hizmetleri Başkanına, İzleme
ve Değerlendirme Dairesi Başkanına, Uluslararası İlişkiler
Dairesi Başkanına, Bölge Müdürlerine,"
c) (Değişik: R.G. 2.6.2002
sayı: 24773) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığınca
belirlenen merkezde ellibeş, bölgelerde yirmi uzmana,
Basın Kartı Alabilecek Kamu Görevlileri ve Kontenjanlar
Madde 20 ? Basının bilgi edinmesini kolaylaştırmak amacıyla,
a) Cumhurbaşkanlığında, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirine
ve en az beş yıl basın kartı taşıyanlara öncelik verilmek
kaydıyla bu birimde çalışan yirmi beş görevliye,
b) Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Genel Evrak Basın
ve Halkla İlişkiler Daire Başkanına, Basın ve Halkla
İlişkiler Müdürüne ve en az beş yıl basın kartı taşımış
olanlara öncelik verilmek kaydıyla bu birimde çalışan
on görevliye,
c) Başbakanlıkta, Basın Müşavirine, Halkla İlişkiler
Dairesi Başkanına ve Başbakanlık Müsteşarı tarafından
önerilen basınla doğrudan ilgili onbeş görevliye,
d) Genelkurmay Başkanlığında, Basın-Yayın Halkla İlişkiler
ve Tanıtım Daire Başkanına ve bu birimde çalışan en
çok yedi görevliye,
e) Basın ve halkla ilişkiler birimi kurmuş bakanlıklarda,
birimin amirine ve en az beş yıl basın kartı taşımış
olmaları şartıyla bu birimde çalışan iki görevliye,
f) Basın ve halkla ilişkiler birimi kurulmuş valiliklerde,
bu birimin sorumlusuna,
g) (Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Basın
İlan Kurumunda, Yönetim Kurulu Üyelerine, Genel Müdür
ve Genel Müdür Yardımcılarına, İl Müdürlerine, ilan,
kontrol ve koordinasyon hizmetleri ile görevli müdürlere,
basın kartı verilebilir.
Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünde Basın
Kartı Alabilecek Unvanlar
Madde 21 ?? Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünde,
a) Genel müdür ve yardımcılarına,
b) 231 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen
hizmet birimleri amirlerine,
c) İl müdürlerine, basın müşavirleri ve ataşelere,
d) Şube müdürleri ve şeflere, uzman, redaktör, mütercim
ve fotoğrafçılara,
e) Merkez ve taşra teşkilatında, enformasyon hizmeti
yapan görevlilere,
basın kartı verilebilir.
Genel Müdürlük görevine asaleten atanmış olanlara, görevlerinin
hitamında ve müracaatları halinde, sürekli nitelikte
basın kartı verilir.
Basın Mesleğini Temsil Edenler
Madde 22 ?? Basın mesleğini
temsil etmeleri nedeniyle,
a) Kamu yararına çalıştığı Bakanlar Kurulunca kabul
edilen basın kuruluşlarının, başkan ve başkan yardımcılarına,
genel sekreterine ve idare müdürüne,
b) En çok basın kartı taşıyan üyeye sahip ve basın-yayın
organları çalışanlarınca kurulmuş sendikanın yönetim
kurulu tarafından yöneticiler arasından seçilmiş altı
kişiye,
c) Gazete Sahipleri Birliği yönetim kurulu tarafından,
yönetim kurulu veya Birlik üyesi olan işyerlerinin yönetim
kurulu üyeleri arasından seçilmiş üç kişiye,
d) İletişim fakülteleri dekan ve yardımcılarına, gazetecilik,
radyo-televizyon ve halkla ilişkiler bölüm başkanlarına,
e) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine, daha önce
on yıl süre ile basın kartı taşımış olmaları şartıyla,
üyelikleri süresince,
basın kartı verilebilir.
(Değişiklik: 4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.)
Genel Müdürlüğün bağlı
bulunduğu Devlet Bakanına sürekli nitelikte basın kartı
verilir.
Basın Kartı Başvurusu
Madde 23 ? Basın kartı talebinde bulunanlar, usulüne
uygun olarak düzenlenmiş ve basın-yayın kuruluşlarının
sahipleri veya yetkili kişilerce onaylanmış üç adet
basın kartı beyannamesine iki adet fotoğraf ve 5953
sayılı Kanuna uygun olarak düzenlenmiş sözleşme sureti
ekleyerek Genel Müdürlüğe veya il müdürlüklerine, il
müdürlüğü bulunmayan illerde ise valiliklere başvururlar.
Görevi gereği basın kartı talebinde bulunan kamu personeli,
sözleşme yerine görevini belirten belge ibraz eder.
Beyannameye ekli fotoğrafların önden, baş ve yüz açık
olarak çekilmiş olması zorunludur.
Kaydedilen beyannamenin bir nüshası başvuru sahibine
verilir.
İl müdürlükleri ve valilikler, beyanname aslının arkasına
görüşlerini yazdıktan sonra, Genel Müdürlüğe iletirler.
Talep sahibi, her işyeri ve unvan değişikliğinde başvurusunu
yeniler.
Usulüne uygun olmayan veya gerçeğe aykırı doldurulduğu
tespit edilen beyannameler ile yapılmış başvurular yok
sayılır.
Gazeteciler İçin Bekleme Süresi
Madde 24 ? İlk defa basın kartı talebinde bulunan gazetecilerin
bekleme süresi, basın kartı beyannamesini yetkili makamlara
teslim ettikleri tarihten itibaren, iletişim fakültesi
mezunları, bu fakültelerde master ya da daha üst derecede
eğitimlerini tamamlayanlar ile gazetecilikle ilgili
yüksek öğrenim gördüğünü belgelendirenler için on iki,
diğer fakülte mezunları için on sekiz, ön lisans veya
iki yıllık meslek yüksek okulu mezunları için yirmi
dört ortaöğrenim mezunları için yirmi sekiz aydır.
Gazeteci, bekleme süresinin bitimine en çok üç, en az
bir ay kala beyannamenin teslim tarihinden itibaren
nitelikleri bu Yönetmelikte belirtilen basın ve yayın
kuruluşlarında çalışmakta olduğunu kanıtlayan belgelerle
birlikte basın kartı talebini yenilemek zorundadır.
Her gazetecinin durumu, bekleme süresinin hitamını takip
eden ilk Komisyon toplantısında değerlendirilir.
Askerlikte geçen süre bekleme süresinden sayılmaz.
Sahipler ve Yönetim Kurulu Başkanları İçin Bekleme Süresi
Madde 25 ? İlk defa basın kartı talebinde bulunan basın
ve yayın kuruluş sahipleri ve yönetim kurulu başkanları
için bekleme süresi, basın kartı beyannamesini yetkili
makamlara teslim ettikleri tarihten itibaren, günlük
ve haftalık süreli yayınlar, haber ve fotoğraf ajansları,
ulusal radyo-televizyon kuruluşları sahipleri ve yönetim
kurulu başkanları için bir yıl, onbeş günde veya ayda
bir yayımlanan süreli yayınlar, kablolu veya bölgesel
radyo ve televizyon kuruluşları sahipleri ve yönetim
kurulu başkanları için on sekiz ay, diğer yayın kuruluşlarının
sahipleri ve yönetim kurulu başkanları için yirmi dört
aydır.
Bekleme süresi içinde yayın kuruluşunu başkasına devreden
sahibin veya unvan değiştiren yönetim kurulu başkanının
değişik bir sıfatla basın kartı talebinde bulunması
halinde yeni durumlarına uygun bekleme süresi uygulanır.
Bu durumda bekleme süresinin başlangıcı, sahip ve yönetim
kurulu başkanı sıfatıyla vermiş oldukları ilk beyanname
tarihidir.
Yayın kuruluşunun ilk beyannamede belirtilen niteliğinin
değişmesi halinde sahip veya yönetim kurulu başkanı
yayının yeni niteliğine uygun bekleme süresine tabidir.
Yayın sahibinin veya yönetim kurulu başkanının değişmesi
halinde, yeni malik veya yönetim kurulu başkanı için
de yayın türüne uygun bekleme süresi uygulanır. Bekleme
süresinin başlangıcı, yeni malikin veya yönetim kurulu
başkanının yetkili makamlara beyanname verdiği tarihtir.
Bekleme Süresi Aranmayan Haller
Madde 26 ? Göreve bağlı basın kartlarının,
a) Bu Yönetmeliğin 15, 16 ve 19 uncu maddelerinin (a)
bentleri ile 20, 21 ve 22 nci maddeleri kapsamında verilmesi,
b) Türkiye'de yabancı yayın organını temsil eden veya
bu yayın organlarının yabancı uyruklu temsilcisine yardımcı
olarak çalışan Türk uyruklu gazetecilerden birine Genel
Müdürlükçe, toplam sayıları otuz kişiyi geçmemek üzere
verilmesi,
c) Yabancı yayın organlarında çalışan ve geçici bir
süre için görevli olarak Türkiye'ye gelen ve görevlerini
kanıtlayan Türk uyruklu gazetecilere üç ayı geçmemek
üzere verilmesi,
hallerinde bekleme süresi uygulanmaz.
Bu kartlar, 21 inci maddenin son fıkrasındaki hal hariç,
görev süresinin sonunda geçersizdir.
İlk İnceleme ve Bilgi İsteme
Madde 27 ? Genel Müdürlük, basın kartı için başvuruda
bulunan gazeteci ve yayın kuruluşu sahipleri hakkında,
Komisyona katılan basın meslek kuruluşlarından, valiliklerden,
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden, il müdürlüklerinden,
vergi dairelerinden, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığından,
Basın İlan Kurumundan veya gerekli gördüğü diğer kuruluşlardan
bilgi ve belge isteyebilir.
Toplanan bilgi ve belgelerden, bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde aranan şartları taşımadığı Genel Müdürlükçe
tespit edilen talep sahiplerinin talepleri reddedilir.
Engel durumun ortadan kalkması halinde, yeniden basın
kartı talebinde bulunulabilir.
Komisyondan Görüş Talebi ve Kartların Sahiplerine Ulaştırılması
Madde 28 ? Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme sonucu,
usulüne uygun başvuruda bulunmuş ve basın kartı almasına
engel bir durumu olmadığı tespit edilmiş kişilere ait
bilgi, belge, beyanname ve eklerini içeren dosya Komisyona
intikal ettirilir.
Dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda Komisyon,
mesleki çalışmalarını ve mensubu bulunduğu basın yayın
kuruluşunun niteliklerini değerlendirerek, talep sahibinin
basın kartı alıp alamayacağına karar verir.
Komisyon, en az üçte bir üyesinin gerekli görmesi halinde,
talep sahibini davet ederek mesleki çalışmaları hakkında
bilgi isteyebilir.
Komisyonca alınan kararlar, Genel Müdürün onayı ile
kesinleşir.
Genel Müdürlük onayını takiben düzenlenen basın kartları,
Ankara'da Genel Müdürlük, il müdürlüğü bulunan yerlerde
il müdürlükleri, diğer illerde valilikler aracılığı
ile sahiplerine gönderilir.
İşten Ayrılma veya Unvan Değişikliğinde Bildirim Zorunluluğu
Madde 29 ? Basın kartı taşıyan veya basın kartı talebinde
bulunmuş kişilerin, beyan ettikleri işyerlerinden ayrılmaları
veya görev unvanlarının değişmesi halinde durum, basın-yayın
kuruluş sahipleri ve kişiler tarafından işten ayrılış
veya değişiklikten itibaren 15 gün içinde, Genel Müdürlüğe
yazılı olarak bildirilir.
Gazetecilerin Geçici İşsizlik Hali
Madde 30 ? Emeklilik hakkını elde edememiş basın kartı
sahibi gazetecilerin işlerinden ayrılmaları halinde,
ayrılış tarihinden itibaren üç ay içinde basın kartlarını
iade ederek bu süre içinde işsiz olduğunu usulüne uygun
olarak beyan etmiş olmaları şartıyla,
a) (Değişiklik: 31 Aralık 2001 t. ve 24627 s. R.G.)
Beş yıla kadar basın kartı taşımış olanlara altı ay,
b) Beş-on yıl arasında basın kartı taşımış olanlara
dokuz ay,
c) On yıldan fazla basın kartı taşımış olanlara onbeş
ay,
süre ile basın kartı verilebilir.
Bu süreler, gazetecinin işten ayrıldığı tarihten başlar.
Basın Kartının İade Edilmesi Gereken Haller
Madde 31 ? Basın kartı,
a) İşyeri veya görev unvanının değişmesi,
b) Askerlik, emeklilik ve benzeri nedenlerle işten ayrılma,
c) Kart taşıyamayacak başka bir göreve atanma,
d) Yayın organlarının başkasına devri veya yayına son
vermesi,
e) Belirli bir süre için verilmiş ise, bu sürenin sona
ermesi,
hallerinde, bir ay içinde Genel Müdürlüğe iade edilir.
Bu maddenin (a) bendi kapsamı içinde bulunanların yeniden
basın kartı talep etmeleri halinde, ellerindeki basın
kartı yenisi ile değiştirilinceye kadar geçerliliğini
korur.
Basın Kartının İptal Edileceği Haller
Madde 32 ? Basın kartı sahibinin,
a) Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan niteliklere
sahip olmadığının anlaşılması veya bu nitelikleri sonradan
kaybetmesi,
b) Sahibi veya bağlı
bulunduğu basın-yayın kuruluşunun, Yönetmelikte sayılan
niteliklere sahip olmadığının anlaşılması veya bu nitelikleri
sonradan kaybetmesi,
c) Yönetmeliğin 31 inci maddesi gereği iade etmesi gereken
basın kartını süresinde iade etmemesi,
d) Gerçeğe aykırı bilgiler içeren beyanname doldurması
veya bu nitelikteki bir beyannameyi onaylaması,
e) Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde yeralan bildirim
zorunluluğunu yerine getirmemesi,
f) Yönetmeliğin 30 uncu maddesi gereğince basın kartı
alıp, bu süre içinde basın dışı iş yaptığının tespiti,
g) Basın kartını veya basın trafik kartını bir başkasına
kullandırması,
h) Basın kartının zayi olması,
hallerinde, basın kartı ve varsa basın trafik kartı
Genel Müdürlükçe derhal iptal edilir ve gerekli görülen
kamu
kurum ve kuruluşları ile basın meslek kuruluşlarına
bildirilir.
Basın Kartının İptal Edilmesinin Sonuçları
Madde 33 ? Basın kartının, bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin,
a) (a), (b) ve (f) bentlerine göre iptali halinde, kart
almaya engel hal kalksa dahi, iptal tarihinden itibaren
bir yıl,
b) (d) bendine göre iptali halinde, iptal tarihinden
itibaren, beyanname sahibi için üç yıl, onaylayan için
bir yıl,
c) (c), (e) ve (g) bentlerine göre iptali halinde, iptal
tarihinden itibaren altı ay,
geçmedikçe kartı iptal edilmiş olanlara yeniden basın
kartı verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sürekli Nitelikte Basın Kartı
Basın Kartının Süreklilik Kazanması Talebi
Madde 34 ? Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki nitelikleri
taşımaları şartıyla,
a) En az on sekiz yıl basın kartı taşımış olanlar,
b) Basın kartı taşımamakla birlikte en az yirmi yıl
5953 sayılı Kanun kapsamında fiilen çalışanlar,
c) İlgili kanun hükümlerince gazeteciliğe devam edemeyecek
derecede malûl oldukları sabit olanlar,
usulünce doldurulmuş basın kartı beyannamesini ekledikleri
bir dilekçe ile sürekli nitelikte basın kartı almak
için Genel Müdürlüğe başvurabilirler.
Gazetecilerin, bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesi gereğince
basın kartı taşıdıkları dönemlere ait toplam sürenin,
ancak onsekiz ayı yukarıdaki sürelerin hesabına dahil
edilebilir.
Sürekli Nitelikte Basın Kartı Taleplerinin İncelenmesi
Madde 35 ? Genel Müdürlük, gerekli gördüğü bilgi ve
belgeleri, talep sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlardan
isteyebilir.
Toplanan bilgi ve belgelere göre Genel Müdürlükçe, nitelikleri
5 inci maddeye uygun olan talep sahiplerinin dosyaları,
mesleki çalışmaları, varsa basılmış eserleri ve ödül
belgeleriyle birlikte Komisyona gönderilir.
Sürekli Nitelikte Basın Kartı Taleplerinin Komisyonda
Değerlendirilmesi ve Kartların Sahiplerine Ulaştırılması
Madde 36 ? Komisyon, gönderilen dosyalarda eksik gördüğü
bilgi ve belgeleri, Genel Müdürlük aracılığıyla, ilgili
kurum ve kuruluşlardan veya doğrudan talep sahibinden
isteyebilir.
Komisyon, başvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını,
eserlerini, ödüllerini değerlendirerek sürekli nitelikte
basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verir. Bu konuda
takdir yetkisine sahip bulunan Komisyonun kararları,
Genel Müdürlükçe onaylandıktan sonra kesinleşir ve ilgiliye
duyurulur.
Komisyonca reddedilen sürekli nitelikte basın kartı
talepleri, yeniden başvuru halinde, kararın verilişini
takip eden üçüncü Komisyon toplantısında tekrar görüşülebilir.
Sürekli nitelikte düzenlenmiş basın kartı, Genel Müdürlükçe,
talep sahibinin beyannamesinde belirttiği ikametgah
adresine gönderilir.
Sürekli Nitelikte Basın Kartının İptali
Madde 37 ? Sürekli nitelikte basın kartı sahibinin,
a) Basın meslek onurunu zedeleyecek işler yaptığı, davranışlarda
bulunduğu veya alışkanlıklar edindiği,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (c) ve (d) bentlerine
aykırı duruma düştüğü
hallerde, Genel Müdürlüğün teklifi üzerine sürekli nitelikte
basın kartı Komisyonca iptal edilebilir ve iptal kararı
Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonunun Oluşumu
Madde 38 ? Komisyon,
a) Genel Müdürlüğü temsilen iki üye,
b) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı:24773) Basın şeref kartı
ve sürekli nitelikte basın kartı sahipleri arasından
Genel Müdürlükçe seçilen iki üye,
c) (Değişik: R.G. 2.6.2002
sayı:24773) Türkiye Gazeteciler Cemiyetini temsilen
iki, Gazeteciler Cemiyetini temsilen bir, İzmir Gazeteciler
Cemiyetini temsilen bir, Türkiye Gazeteciler Sendikasını
temsilen üç, Gazeteciler Federasyonunu temsilen yerel
basın mensubu bir, Türkiye Gazete Sahipleri Birliğİni
temsilen bir üye,
olmak üzere, toplam onüç üyeden oluşur.
Üyelerin görev süresi 2 yıldır. Süresi dolan üyeler
yeniden seçilebilir. Herhangi bir nedenle üyeliğin boşalması
halinde, boşalan üyenin süresini doldurmak üzere yeni
bir üye seçilir.
Komisyon ilk toplantısında üyeleri arasından iki yıl
süre için bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer.
Genel Müdürlüğü temsil eden üyelerden biri raportör
görevini üstlenir.
Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde anılan kuruluşları
temsil eden üyeler en az 5 yıl basın kartı taşımış gazeteciler
arasından seçilirler.
Komisyonun Toplanması ve Karar Usulleri
Madde 39 ? Komisyon, yılda üç defadan az olmamak üzere
Genel Müdürlüğün çağrısı ve üye tam sayısının üçte ikisi
ile toplanır.
Kararlar, Komisyon üye tam sayısının salt çoğunluğu
ile alınır.
Yeterli çoğunluğun sağlanamaması halinde, ikinci toplantı
en geç onbeş gün içinde yapılır.
Toplantılarda çekimser oy kullanılamaz.
Komisyon kararları ve gerekçeleri bir tutanakla tespit
edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yabancı Uyruklu Gazetecilere Verilecek
Basın Kartı
Basın Kartı Alabilecek Yabancı Gazeteciler
Madde 40 ? Yabancı basın-yayın organlarını temsilen
Türkiye'de yerleşik olarak faaliyet gösteren veya görev
alanı Türkiye'yi de içine alan veya geçici olarak Türkiye'ye
gelen veya Türkiye'deki yayın organlarında çalışan yabancı
uyruklu gazetecilere, talepleri halinde basın kartı
verilebilir.
Eser yazmak, film çekmek, konferans hazırlamak amacıyla
geçici bir süre Türkiye'de bulunan yabancılar da Genel
Müdürlükçe yabancı basın-yayın kuruluşu mensubu olarak
kabul edilebilir.
Basın kartının verilip verilmemesi hususunda Genel Müdürlüğün
takdir yetkisi vardır.
Yabancı Uyruklu Gazetecilerin Basın Kartı Başvurusu
Madde 41 ? Daimi basın kartı talep eden gazeteciler,
usulüne uygun olarak düzenledikleri iki adet basın kartı
beyannamesi ekinde:
a) Basın-yayın kuruluşu tarafından görev-lendirildiklerini
ve ücretlerini belirten belgeyi,
b) T.C. Büyükelçiliği veya Başkonsolosluklarından aldıkları
çalışma vizesini,
c) Bağlı bulundukları kuruluşun idare merkezinin bulunduğu
ülkenin Türkiye'deki büyükelçilik, elçilik veya konsolosluklarından
aldıkları takdim mektubunu, d) Pasaportlarının vize
ve kimlik sayfalarının fotokopisini,
e) Üç adet vesikalık fotoğraflarını Genel Müdürlüğe
veya il müdürlüklerine verirler.
Geçici basın kartı talep eden gazeteciler, beyanname
ekinde bu maddenin birinci fıkrasının (c), (d) ve (e)
bentlerinde yer alan belgelerle birlikte görev sürelerini,
Türkiye'deki çalışma alan ve konularını belirten görevlendirme
belgesini de ibraz ederler.
İl müdürlükleri kendilerine yapılan başvurularda, beyannamenin
bir suretini muhafaza ederek görüşleri ile birlikte
beyanname ve eklerini Genel Müdürlüğe gönderirler.
Daimi Basın Kartı Kontenjanı
Madde 42 ? Türkiye'de yerleşik olarak faaliyet gösteren
veya görev alanı Türkiye'yi de içine alan her bir yabancı
haber ajans ve televizyon kuruluşunun mensuplarından
en çok beş, radyo ve diğer yayın kuruluşlarının mensuplarından
en çok iki kişiye daimi basın kartı verilebilir.
Basın Kartının Geçerlilik Süresi
Madde 43 ? Genel Müdürlükçe daimi basın kartı almaları
uygun görülen yabancı gazeteciler için düzenlenen basın
kartları başvuruda bulundukları yılın sonuna kadar geçerlidir.
Yabancı gazetecilerin geçici basın kartları kurumlarınca
beyan edilen ve Genel Müdürlükçe uygun görülen süre
için geçerlidir. Bu süre üç aydan uzun olamaz. Süre
uzatma talebi halinde, başvuru işlemi aynen tekrar edilir.
Daimi Basın Kartlarının Yenilenmesi
Madde 44 ? Yabancı uyruklu gazetecilerin daimi basın
kartları her yılın başında, o yılın sonuna kadar geçerli
olmak üzere yenilenir. Yenileme işlemi sırasında başvuru
işlemi aynen tekrar edilir. Ayrıca Genel Müdürlük gerekli
gördüğü hallerde basın kartı talebinde bulunan gazeteciden
mesleki çalışmaları ve benzeri konularda her türlü bilgiyi
isteyebilir.
Kartların İadesi ve İptali
Madde 45 ? Yabancı uyruklu gazeteci, görevinin sona
ermesi veya iş yeri değişikliği halinde, basın kartını
iade etmek zorundadır. Bu zorunluluğa uymayanların kartları
iptal edilir.
Genel Müdürlük, gerekli gördüğü hallerde de basın kartını
iptal edebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Basın Kartının Niteliği ve Sağladığı Kolaylıklar
Madde 46 ??Basın kartı hamilleri,
a) Devlet ve belediyelerin, özel idare ve köylerin veya
bunlara bağlı kuruluşların, şehir içinde veya dışında
işlettikleri tarifeli taşıtlardan, indirimli veya parasız
olarak yararlanmak,
b) Kamuya ait müze, galeri, sergi, stadyum ve hipodromlar
ile benzeri yerlere ücretsiz girmek,
c) Kanunen gizli olmayan veya idarece gizli yapılmasına
gerek görülmeyen toplantı yerine serbestçe girmek,
d) Resmi törenlere kolay görev yapmalarını sağlayabilecek
bir konumda katılmak,
e) Kartlarını ibraz etmek şartıyla, posta işletmelerinde
bulunan telgraf, faks, telefon, teleks ve benzeri araçlardan
öncelikli olarak yararlanmak ve her türlü matbuatı indirimli
ücretle göndermek,
f) Emniyet Genel Müdürlüğü'nce düzenlenmiş "Basın
Trafik Kartı"nı ibraz etmek şartıyla, devlet törenlerinde,
milli veya milletlerarası müsabakalarda, basın toplantılarında,
Türk ve yabancı devlet büyüklerinin resmi ziyaret, gezi
ve incelemelerinde ve benzeri diğer durumlarda, trafik
görevlilerinin vereceği işaret ve talimatlar doğrultusunda,
park etme, durma, duraklama ve geçiş üstünlüğü gibi
kolaylıklardan yararlanmak,
hakkına sahiptirler.
Güvenlik kuvvetleri ve kamu kuruluşları, bu maddenin
birinci fıkrasında belirtilen hallerde, basın kartı
sahiplerinin görevlerini en kolay şekilde yapmalarına
yardımcı olurlar.
Her Yılın Sonunda Bildirim
Madde 47 ? Yıllık basın kartı vize işlemlerinin yapılabilmesi
için, her yılın aralık ayında basın-yayın kuruluşları,
kadrolarında çalışan basın kartı hamili mensuplarının
ad-soyad, görev unvanı ve kart numaralarını gösteren,
yetkilerce onaylı listeleri Genel Müdürlüğe gönderirler.
Bu listede gazetecinin ücreti ve sözleşmesinin veya
varsa toplu sözleşmenin geçerliliğini koruduğuna dair
kaydın da bulunması şarttır.
Gerekli bildirimde bulunmayan veya eksik bildirimde
bulunan basın-yayın kuruluşu sahibi Genel Müdürlükçe
uyarılır. Bu uyarıya rağmen onbeş gün içinde istenilenlerin
yerine getirilmemesi halinde bu yayın organı sahip ve
mensuplarının basın kartı vize edilmez.
Bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesi kapsamında basın kartı
taşıyanların durumları da her yılın aralık ayı içinde
yeniden değerlendirilir.
Kartların Toptan Değiştirilmesi
Madde 48 ?? Genel Müdürlükçe kartların toptan değiştirilmesine
karar verilmesi halinde,
a) Kart değişikliğini düzenleyen genelge, yeni basın
kartı örneği ve imza sirküleri ile birlikte valiliklere,
il müdürlüklerine, basın-yayın meslek kuruluşlarına
ve gerekli görülen kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilir.
Ayrıca Anadolu Ajansı ve Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
aracılığıyla da duyurulur.
b) Duyuru üzerine, basın kartı sahipleri bu Yönetmeliğin
23 üncü maddesindeki usul ve belgelerle yeni basın kartı
almak üzere yetkili makamlara başvururlar.
c) Kart değişikliğini takiben yeni basın kartı alanların
ad-soyad ve mensubu oldukları yayın kuruluşunu gösterir
listeler Komisyonda temsil edilen basın-yayın meslek
kuruluşlarına gönderilir.
Basın Trafik Kartı
Madde 49 ? Basın trafik kartının verilmesi, kullanılması,
sağlayacağı kolaylıklar ve gerektiğinde geri alınmasına
ait esaslar ve usuller, Genel Müdürlük ve Emniyet Genel
Müdürlüğünce birlikte tespit edilerek ilgililere duyurulur.
Basın Kartının Kaybı ve Yıpranması
Madde 50 ? Basın kartını kaybedenler, durumu ilan ettirdikleri
mahalli gazete nüshası, iki fotoğraf ve halen çalıştıklarını
belirten belgeyi ekledikleri dilekçe ile Yönetmeliğin
23 üncü maddesinde belirtilen yetkili merciler aracılığıyla
basın kartı talep edebilirler.
Bir takvim yılı içinde iki defadan fazla kayıp ve yıpranma
nedeniyle basın kartı talebinde bulunulamaz.
İade Yükümlülüğüne Uymama
Madde 51 ? Bu Yönetmelik hükümleri gereğince iade etmeleri
gereken basın kartını iade etmeyerek kullanmaya devam
edenler hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre kovuşturma
yapılır.
Basın Kartına Benzer Kart Düzenleme
Madde 52 ? Genel Müdürlükçe verilen basın kartlarına
dizgi, fon, tertip, şekil ve renk bakımından benzer
kart düzenlemiş ve/veya bu kartları kullanmış olanlara,
şartları taşısalar dahi basın kartı verilmez. Düzenleyenlerin
basın kartı var ise, bu kartlar derhal iptal edilir.
Türk Ceza Kanununun bu konudaki hükümleri saklıdır.
Saklı Haklar
Madde 53 ??Bundan önceki Yönetmeliklere dayanarak usulünce
verilmiş olan basın şeref kartları ile sürekli nitelikteki
basın kartları hamillerinin hakları saklıdır.
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
Madde 54 ????9/8/1998 tarihli ve 23428 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Basın Kartları Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 - Radyo
ve Televizyon Üst Kurulunca 10/3/1995 tarih ve 22223
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Radyo ve Televizyon
Kuruluşlarına Kanal veya Frekans Tahsisi Şartları ve
Bunlara İlişkin İhale Usulleri İle Yayın Lisansı ve
İzni Yönetmeliğinin geçici 3 üncü maddesine dayanarak,
yayınlarını fiilen sürdüren özel radyo ve televizyonların
mensuplarına, anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre
herhangi bir mahkumiyetlerinin bulunmaması ve bu Yönetmeliğin
aradığı nitelikleri haiz olmaları şartıyla, basın kartı
verilebilir.
Yayın lisans ve izni alamayan özel radyo ve televizyon
kuruluşları mensuplarına verilmiş bulunan basın kartları
iptal edilir.
Geçici Madde 2 - 9/8/1998 tarihli ve 23428 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Basın Kartları Yönetmeliği gereğince
basın kartı almış olmakla beraber, bu Yönetmelik hükümleri
gereğince basın kartı alamayacak durumda bulunanlar,
Genel Müdürlükçe yapılacak ilk genel kart değişimine
kadar ellerindeki basın kartını kullanmaya devam ederler.
Geçici Madde 3 - 9/8/1998 tarihli ve 23428 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Basın Kartları Yönetmeliğinin 39
uncu maddesi ile 68 inci maddesinin ikinci fıkrasına
göre belirli sürelerle basın kartı taşımama cezası almış
kart sahiplerinin kalan ceza süreleri, bu Yönetmeliğin
5 inci maddesinde aranan nitelikleri taşımaları ve bu
Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren altı ay içinde
basın kartı talebinde bulunmaları şartıyla uygulanmaz.
Geçici Madde 4 - (Resmi Gazete: 31 Aralık 2001 t. ve
24627 s. )
Bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesi hükümlerine göre,
a) Basın kartı almış ve taşıma sürelerini tamamlamış
gazetecilere 31/12/2002'ye kadar,
b) Basın kartı almış ve taşıma sürelerini doldurmamış
gazetecilere, taşıma sürelerinin
hitamından itibaren 1 yıl,
c) Basın kartı almak üzere 31/12/2001 - 31/12/2002 tarihleri
arasında başvuruda bulunacak gazetecilere taşıma sürelerinin
hitamından itibaren 1 yıl,
geçerli olmak üzere, talepleri halinde 30 uncu madde
hükümlerine göre yeniden basın kartı verilebilir.
Yürürlük
Madde 55 ??Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 56 ??Bu Yönetmelik hükümlerini Basın-Yayın ve
Enformasyon Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Devlet
Bakanı yürütür.
|