Kanun
No: 5187
Kabul Tarihi: 9.6.2004
(Yayımlandığı Resmi Gazete: 26 Haziran 2004 - Sayı:25504)
Amaç ve kapsam
MADDE 1. - Bu Kanunun
amacı, basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını
düzenlemektir.
Bu Kanun basılmış eserlerin basımı ve yayımını kapsar.
Tanımlar
MADDE 2. - Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) Basılmış eser: Yayımlanmak
üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer
araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler
ile haber ajansı yayınlarını,
b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde kamuya
sunulmasını,
c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan gazete,
dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını,
d) Yaygın süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluşu
tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede
en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde
yayımlanan süreli yayın ile haber ajanslarının yayınlarını,
e) Bölgesel süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluşu
tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az
bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayını,
f) Yerel süreli yayın: Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan
süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla
yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınları,
g) Yayın türü: Süreli yayınların yaygın, bölgesel ve
yerel yayın türlerinden hangisinin kapsamında olduğunu,
h) Süresiz yayın: Belli aralıklarla yayımlanmayan kitap,
armağan gibi basılmış eserleri,
ı) Eser sahibi: Süreli veya süresiz yayının içeriğini
oluşturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi
ya da karikatürü yapanı,
j) Yayımcı: Bir eseri basılmış eser durumuna getirip
yayımlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Basımcı: Bir eseri basım araçları ile basan veya
diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişiyi,
l) Tüzel kişi temsilcisi: Yayın sahibi veya yayımcının
tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişiliğin yetkili
organı tarafından, yöneticiler arasından belirlenen
gerçek kişiyi veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen
gerçek kişiyi,
İfade eder.
Basın özgürlüğü
MADDE 3. - Basın özgürdür.
Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama
ve eser yaratma haklarını içerir.
Basın özgürlüğünün kullanılması
ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak;
başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının
ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği
ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının
açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı
gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla
sınırlanabilir.
Zorunlu bilgiler
MADDE 4. - Her basılmış
eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa
yayımcının adları, varsa ticarî unvanları ve işyeri
adresleri gösterilir. İlân, tarife, sirküler ve benzerleri
hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Haber ajansı yayınları
hariç her türlü süreli yayında, ayrıca yönetim yeri,
sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün adları
ve yayının türü gösterilir.
Sorumlu müdür
MADDE 5. - Her süreli
yayının bir sorumlu müdürü bulunur. Sorumlu müdür, birden
fazla ise her birinin sorumlu olduğu bölüm belirtilir.
Sorumlu müdür olabilmek
için;
a) Onsekiz yaşını bitirmiş
olmak,
b) Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı
oturmak,
c) En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan
mezun olmak,
d) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
e) Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak,
f) T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koşulu
aramak,
Gerekir.
Sorumlu müdürün Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyesi olması halinde sorumlu müdürlüğü
üstlenmek üzere müdür yardımcısı tayin edilir. Sorumlu
müdür için bu Kanunda yer alan hükümler, sorumluluğu
üstlenen yardımcı için de geçerlidir.
Süreli yayın sahibi
MADDE 6. - Gerçek ve
tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın
sahibi olabilirler.
Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük veya kısıtlı
olması halinde kanunî temsilcisi, tüzel kişi olması
halinde ise tüzel kişi temsilcisi hakkında da 5 inci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartlar aranır.
Beyanname verilmesi
MADDE 7. - Süreli yayınların
çıkarılması için, kaydedilmek üzere yönetim yerinin
bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname
verilmesi yeterlidir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından
düzenlenen kayıtlar alenidir.
Kayıt için verilen ve
yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kişi olması halinde
temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanan beyannamede
yayının adı ve mahiyeti, hangi aralıklarla yayımlanacağı,
yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu
müdürün ad ve adresleri ile yayının türü gösterilir.
Beyannameye, 5 inci ve
6 ncı maddelerde yazılı şartların varlığını gösteren
belgeler ile yayın sahibi tüzel kişi ise tüzüğünün veya
ana sözleşmesinin veya vakıf senedinin bir sureti eklenir.
Cumhuriyet Başsavcılığı
tarafından beyanname ve eklerinin teslim edildiğini
gösteren bir alındı belgesi verilir.
Beyannamenin incelenmesi
MADDE 8. - Beyannamenin
ve eklerinin gerekli veya gerçek bilgileri içermemesi
veya yayın sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu
müdürün 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı şartlara sahip
olmaması halinde, Cumhuriyet Başsavcılığı beyannamenin
verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini
veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini yayın
sahibinden ister. Bu istemin tebliği tarihinden itibaren
iki hafta içerisinde yerine getirilmemesi halinde, Cumhuriyet
Başsavcılığı yayımın durdurulmasını asliye ceza mahkemesinden
talep eder. Mahkeme en geç iki hafta içinde karar verir.
Bu karara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.
Beyanname içeriğinde
meydana gelen her değişiklik, iki hafta içinde, gerekli
belgelerle birlikte yeni bir beyanname ile aynı makama
bildirilir.
Birinci fıkra hükmü,
değişikliğe ilişkin beyannameler hakkında da uygulanır.
Sorumlu müdürün bu görevden ayrılması halinde, yenisi
tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın sahibine veya
temsilcisine aittir.
Süreli yayın sahibinin
hakkını kaybetmesi
MADDE 9. - Süreli yayın
sahibinin beyanname verdiği tarihten itibaren bir sene
içinde süreli yayın yayımlanmaz veya yayımlandıktan
sonra yayıma üç yıl müddetle ara verilirse beyanname
hükümsüz kalır ve sağladığı hak ortadan kalkar.
556 sayılı Markaların
Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri
saklıdır. Ancak, bu Kanunun yürürlük tarihinde 5680
sayılı Basın Kanunu gereği mevkute neşredenler, 556
sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümleri gereği mevkute neşretmekten alıkonulamazlar.
Teslim yükümlülüğü
MADDE 10. - Basımcı,
bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım
veya yayımın yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet Başsavcılığına
teslim etmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük, basılmış
eserin içerik ve biçim yönünden herhangi bir değişikliği
içeren daha sonraki basımları ile tıpkı basımları için
de geçerlidir.
Basımcıya bu yükümlülüğünü
yerine getirdiğine dair bir alındı belgesi verilir.
Cezai sorumluluk
MADDE 11. - Basılmış
eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur.
Süreli yayınlar ve süresiz
yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.
Süreli yayınlarda eser
sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine
sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle
Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser
sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm
olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür
ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın
danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili
sorumlu olur. Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu
müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen
yayımlanması halinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana
aittir.
Süresiz yayınlarda eser
sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine
sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle
Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser
sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm
olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı; yayımcının
belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine
sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle
Türkiye'de yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu
olur.
Yukarıdaki hükümler,
süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda
aranan şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında
da uygulanır.
Haber kaynağı
MADDE 12. - Süreli yayın
sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge
dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu
konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.
Hukukî sorumluluk
MADDE 13. - Basılmış
eserler yoluyla işlenen fiillerden doğan maddî ve manevî
zararlardan dolayı süreli yayınlarda, eser sahibi ile
yayın sahibi ve varsa temsilcisi, süresiz yayınlarda
ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması
halinde ise basımcı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Bu hüküm, süreli veya
süreli olmayan yayınlarda yayın sahibi, marka veya lisans
sahibi, kiralayan, işleten veya herhangi bir sıfatla
yayımlayan, yayımcı gibi hareket eden gerçek veya tüzel
kişiler hakkında da uygulanır. Tüzel kişi şirketse,
anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde
en üst yönetici, şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
Zararı doğuran fiilin
işlenmesinden sonra yayının her ne surette olursa olsun
devredilmesi, başka bir yayınla birleştirilmesi veya
sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin herhangi bir surette
değişmesi halinde, yayını devir alan, birleşen ve her
ne surette olursa olsun yayın sahibi gibi hareket eden
gerçek ve tüzel kişiler ve anonim şirketlerde yönetim
kurulu başkanı, diğer şirketlerde üst yönetici, bu fiil
nedeniyle hükmedilecek tazminattan birinci ve ikinci
fıkrada sayılanlarla birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
Düzeltme ve cevap
MADDE 14. - Süreli yayınlarda
kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle
ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan
zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay
içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin
hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme
ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve
ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı
aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer
süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç
günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı
sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde
yayımlamak zorundadır.
Düzeltme ve cevapta,
buna neden olan eser belirtilir. Düzeltme ve cevap,
ilgili yazıdan uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden
olan eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya karikatür
olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez.
Süreli yayının birden
fazla yerde basılması halinde, düzeltme ve cevap yazısı,
düzeltme ve cevap hakkının kullanılmasına sebebiyet
veren eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanır.
Düzeltme ve cevabın birinci
fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması halinde
yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren, birinci
fıkra hükümlerine aykırı şekilde yayımlanması halinde
ise yayım tarihinden itibaren onbeş gün içinde cevap
ve düzeltme talep eden kişi, bulunduğu yer sulh ceza
hâkiminden yayımın yapılmasına veya bu Kanun hükümlerine
uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir.
Sulh ceza hâkimi bu istemi üç gün içerisinde, duruşma
yapmaksızın, karara bağlar.
Sulh ceza hâkiminin kararına
karşı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam
üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili
makamın kararı kesindir.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına
hâkim tarafından karar verilmesi halinde, birinci fıkradaki
süreler, sulh ceza hâkiminin kararına itiraz edilmemişse
kararın kesinleştiği tarihten, itiraz edilmişse yetkili
makamın kararının tebliği tarihinden itibaren başlar.
Düzeltme ve cevap hakkına
sahip olan kişinin ölmesi halinde bu hak, mirasçılardan
biri tarafından kullanılabilir. Bu durumda, birinci
fıkradaki iki aylık düzeltme ve cevap hakkı süresine
bir ay ilave edilir.
Zorunlu bilgileri göstermeme
MADDE 15. - 4 üncü maddeye
göre basılmış eserlerde gösterilmesi öngörülen hususların
gösterilmemesi veya gerçeğe aykırı olarak gösterilmesi
halinde, süreli yayınlarda sorumlu müdür ve sorumlu
müdürün bağlı olduğu yetkili, süresiz yayınlarda yayımcı
ve adını ve adresini göstermeyen veya yanlış gösteren
basımcı beşyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya kadar
ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel
süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda
beşmilyar liradan az olamaz.
Durdurulan yayının yayımına
devam etme
MADDE 16. - 8 inci maddeye
göre mahkeme kararıyla durdurulan yayına, usulüne uygun
beyanname vermeden veya değişiklikleri bildirmeden devam
edilmesi halinde yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu
müdürün bağlı olduğu yetkili birmilyar liradan onbeş
milyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda beşmilyar liradan,
yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz.
Teslim yükümlülüğüne
uymama
MADDE 17. - 10 uncu maddeye
göre teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımcı,
üçyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar ağır para
cezasıyla cezalandırılır.
Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması
MADDE 18. - Düzeltme
ve cevabın yayımlanmasına ilişkin kesinleşmiş hâkim
kararlarına uymayan sorumlu müdür ve sorumlu müdürün
bağlı olduğu yetkili onmilyar liradan yüzellimilyar
liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Ağır
para cezası, bölgesel süreli yayınlarda yirmimilyar
liradan, yaygın süreli yayınlarda ellimilyar liradan
az olamaz.
Sorumlu müdür ve sorumlu
müdürün bağlı olduğu yetkili hakkında verilen ağır para
cezasının ödenmesinden yayın sahibi, sorumlu müdür ve
sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili ile birlikte müteselsilen
sorumludur.
Düzeltme ve cevap yazısının
yayımlanmaması veya 14 üncü maddenin birinci fıkrasında
belirtilen şartlara uyulmaksızın yayımlanması hallerinde
hâkim ayrıca, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak
üzere, bu yazının tirajı yüzbinin üzerinde olan iki
gazetede ilân şeklinde yayımlanmasına da karar verir.
Yargıyı etkileme
MADDE 19. - Hazırlık
soruşturmasının başlamasından takipsizlik kararı verilmesine
veya kamu davasının açılmasına kadar geçen süre içerisinde,
Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme işlemlerinin
ve soruşturma ile ilgili diğer belgelerin içeriğini
yayımlayan kimse, ikimilyar liradan ellimilyar liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel
süreli yayınlarda onmilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda
yirmimilyar liradan az olamaz.
Görülmekte olan bir dava
kesin kararla sonuçlanıncaya kadar, bu dava ile ilgili
hâkim veya mahkeme işlemleri hakkında mütalaa yayımlayan
kişiler hakkında da birinci fıkrada yer alan cezalar
uygulanır.
Cinsel saldırı, cinayet
ve intihara özendirme
MADDE 20. - Cinsel saldırı,
cinayet ve intihar olayları hakkında, haber vermenin
sınırlarını aşan ve okuyucuyu bu tür fiillere özendirebilecek
nitelikte olan yazı ve resim yayımlayanlar birmilyar
liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar
liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az
olamaz.
Kimliğin açıklanmaması
MADDE 21. - Süreli yayınlarda;
a) 22.11.2001 tarihli
ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre evlenmeleri
yasaklanmış olan kimseler arasındaki cinsel ilişkiyle
ilgili haberlerde bu kişilerin,
b) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun
414, 415, 416, 421, 423, 429, 430, 435 ve 436 ncı maddelerinde
yazılı cürümlere ilişkin haberlerde mağdurların,
c) Onsekiz yaşından küçük olan suç faili veya mağdurlarının,
Kimliklerini açıklayacak
ya da tanınmalarına yol açacak şekilde yayın yapanlar
birmilyar liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para
cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda
ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar
liradan az olamaz.
Basılmış eserleri engelleme,
tahrip ve bozma
MADDE 22. - Kanuna uygun
olarak basılmış eserleri, bunların yayımını veya dağıtımını
veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden veya bozan
kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde,
bir yıla kadar hapis ve birmilyar liradan beşmilyar
liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Kanunun aradığı şartlara
uyulmasına rağmen süreli ve süresiz yayınların basılmasını,
yayımını, dağıtımını veya satışını şiddet veya tehditle
engelleyen kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği
takdirde, iki yıla kadar hapis ve ikimilyar liradan
onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.
Yukarıdaki fıkralarda
öngörülen fiiller, umumi mahalde veya matbaanın veya
umuma satış yapan veya dağıtım yapan yerlerde birden
fazla kişi tarafından işlendiği takdirde verilecek ceza
yarıya kadar artırılır.
Süreli yayınların dağıtımı
MADDE 23. - Süreli yayınların
dağıtımını yapan kişiler, kendilerinden dağıtımı istenen
yayınları, dağıtımını yaptıkları diğer yayınlar için
aldıkları satış fiyatı, tiraj ve sayfa sayısına göre
belirlenen dağıtım ücretini aşmayacak bir bedel karşılığında,
dağıtmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğe aykırı davrananlar,
dağıtımından kaçındıkları yayının toplam bedelinin on
misli ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Süreli yayınları perakende
olarak satışa sunan gerçek veya tüzel kişiler, aynı
anda diledikleri kadar dağıtım şirketiyle anlaşıp diledikleri
yayınları satabilirler. Hiç kimse, bu kişilere, rakip
yayınları satmama yükümlülüğü getiremez ve bu yayınları
satmama koşuluna bağlı olan veya bu sonucu doğuracak
edimlerde bulunamaz.
Yeniden yayım
MADDE 24. - Bir süreli
yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak
göstermeksizin yeniden yayımlayanlar beşmilyar liradan
onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Bu eserleri, yeniden
yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen, süreli yayın
sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar yirmimilyar
liradan kırkmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılırlar.
El koyma, dağıtım ve
satış yasağı
MADDE 25. - Soruşturma
için sübut vasıtası olarak her türlü basılmış eserin
en fazla üç adedine Cumhuriyet savcısı, gecikmesinde
sakınca bulunan hallerde de kolluk el koyabilir.
Soruşturma veya kovuşturmanın
başlatılmış olması şartıyla 25.7.1951 tarihli ve 5816
sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda,
Anayasanın 174 üncü maddesinde yer alan inkılap kanunlarında,
765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci
fıkrasında, 153 üncü maddesinin birinci ve dördüncü
fıkralarında, 155 inci maddesinde, 311 inci maddesinin
birinci ve ikinci fıkralarında, 312 nci maddesinin ikinci
ve dördüncü fıkralarında, 312/a maddesinde ve 12.4.1991
tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7
nci maddesinin ikinci ve beşinci fıkralarında öngörülen
suçlarla ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hâkim
kararıyla el konulabilir.
Hangi dilde olursa olsun
Türkiye dışında basılan süreli veya süresiz yayın ve
gazetelerin ikinci fıkrada belirtilen suçları içerdiklerine
dair kuvvetli delil bulunması halinde, bunların Türkiye'de
dağıtılması veya satışa sunulması, Cumhuriyet Başsavcılığının
talebi üzerine sulh ceza hâkiminin kararı ile yasaklanabilir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Başsavcılığının
kararı yeterlidir. Bu karar en geç yirmidört saat içinde
hâkimin onayına sunulur. Kırksekiz saat içinde hâkim
tarafından onaylanmaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığının
kararı hükümsüz kalır.
Yukarıdaki fıkra uyarınca
yasaklanmış yayın veya gazeteleri bilerek dağıtanlar
veya satışa sunanlar bu yayınlar yoluyla işlenen suçlardan
eser sahibi gibi sorumludurlar.
Dava süreleri
MADDE 26. - Basılmış
eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer
suçlarla ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar
yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden dört
ay içinde açılması zorunludur.
Bu süreler basılmış eserlerin
Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten başlar.
Basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim
edilmemesi halinde yukarıdaki sürelerin başlama tarihi,
suçu oluşturan fiilin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından
öğrenildiği tarihtir. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanununun
dava zamanaşımına ilişkin maddesinde öngörülen süreleri
aşamaz.
Sorumlu müdürün ve sorumlu
müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen
yayımlatıldığı iddia edilen eserden dolayı yayımlatan
aleyhine açılacak dava yönünden süre, sorumlu müdür
ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili hakkında verilecek
beraat kararının kesinleşmesinden itibaren başlar.
Sorumlu müdürün yayımlanan
eserin sahibini bildirmesi durumunda, eser sahibi aleyhine
açılacak davada süre, bildirim tarihinden itibaren başlar.
Kovuşturulması şikâyete
bağlı suçlarda dava açma süreleri, suç için kanunun
öngördüğü dava zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla,
suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten başlar.
Kamu davasının açılması
izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda, izin
veya karar için gerekli başvurunun yapılmasıyla dava
açma süresi durur. Durma süresi iki ayı geçemez.
Görevli mahkemeler ve
yargılama usulü
MADDE 27. - Basılmış
eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer
suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden
olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza
mahkemelerinde görülür.
Bir yerde ağır ceza veya
asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması
halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.
Basılmış eserler yoluyla
işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlara ilişkin
davalar acele işlerden sayılır.
Hürriyeti bağlayıcı cezaya
çevirme yasağı
MADDE 28. - 18 inci ve
22 nci maddelerdeki suçlar dışında bu Kanunda öngörülen
suçlar için hükmedilen para cezaları, hürriyeti bağlayıcı
cezaya çevrilemez.
Tebligat
MADDE 29. - Süreli yayının
yönetim yeri, tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin
ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece sorumlu
müdürün yerleşim yeri sayılır.
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
MADDE 30. - 15.7.1950
tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. - Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yayımlanmakta
olan süreli yayınların sahibi, sorumlu müdürü, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde
yayınlarının türünü yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet
Başsavcılığına bildirmek zorundadır. Bu süre içerisinde
bildirim yükümlülüğüne uyulmaması halinde yayın sahibi,
sorumlu müdür, beşyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel
süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda
beşmilyar liradan az olamaz.
GEÇİCİ MADDE 2. - Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve
kuruluşlarınca yayımlanmakta olan süreli yayınların
temsilcisi ve sorumlu müdürleri, Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içerisinde süreli yayının
basım ve yayımını bu Kanunda öngörülen hükümlere uygun
hale getirirler.
Yürürlük
MADDE 31. - Bu Kanun
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32. - Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|