|
BASIN
MESLEĞİNDE ÇALIŞANLARLA ÇALIŞTIRANLAR
ARASINDAKİ MÜNASEBETLERİN TANZİMİ HAKKINDA KANUN (1)
Kanun Numarası : 5953
Kabul Tarihi : 13/6/1952
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 20/6/1952 Sayı :
8140
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 33 Sayfa : 1511
Kanunun şümulü:
Madde 1 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Bu Kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan gazete ve mevkutelerle
haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat
işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki "işçi"
tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların işverenleri
hakkında uygulanır.
Bu Kanunun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ücret
karşılığı çalışanlara gazeteci denir.
İstisnalar:
Madde 2 - Birinci maddenin şümulü dahilinde bulunup
da Devlet, vilayet ve belediyeler ve İktisadi Devlet
Teşekkül ve müesseseleriyle sermayesinin yarısından
fazlası bu teşekküllere ait şirketlerde istihdam edilen
memur ve hizmetliler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Bildirilmesi lazımgelen hususlar:
Madde 3 - Bu kanunun şümulüne girecek mahiyetteki bir
müesseseyi işletmekte olanlar; tesis edenler, devir
alanlar ve kapatanlarla bu kabil bir müessesenin iştigal
mevzuunu kısmen veya tamamen değiştirenler yahut da
kendisine
----------
(1) 193 sayılı "Gelir Vergisi Kanununun" 17/10/1980
tarih ve 2320 sayılı Kanunla değişik 25. maddesi gereğince
bu Kanuna göre ödenen kıdem tazminatlarının hizmet erbabının
24 aylığını aşmayan miktarları (hizmet ifa etmeksizin
ödenen ücretler) tazminat sayılmaz."
intikal eden böyle bir müesseseyi işletmeye devam edenler
veya kapatanlar (müessesenin unvan ve adresini, müessese
sahibinin isim ve hüviyetiyle adresini, yapılan işin
nev'ini, burada çalışanların miktarını, bir intikal
mevzuubahis ise bunun şeklini ve tarihini) işletmeye
başlamak veya kapatma yahut da devir alma veya iştigal
nev'ini değiştirme tarihinden itibaren bir ay içinde
o iş yerinin kurulu bulunduğu mahal için İş Kanununun
uygulanmasiyle görevli makama yazılı olarak bizzat veya
taahhütlü mektupla bildirmekle ödevlidirler. Bizzat
müracaat edenlere bu müracaatlarını tevsik edecek bir
belge verilir.
Yazılı mukavele ve terfi esası:
Madde 4 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Gazeteci ile kendisini çalıştıran işveren arasındaki
iş akdinin yazılı şekilde yapılması mecburidir.
Mukavelede aşağıdaki hususların gösterilmesi şarttır:
a) İşin nev'i,
b) Ücret miktarı,
c) Gazetecinin kıdemi,
İş nev'inin ve ücretin değişikliğinde mukaveleye derci
mecburidir.
İki yıl gazetede çalışmış olan gazeteci terfie hak kazanır.
Terfi mukavelede tesbit edilen yüzde nispetinde yapılır.
Feshin ihbarı:
Madde 5 - Müddeti muayyen olmıyan iş akitlerinde feshin
ihbarı bu Kanunda yazılı mühletlere tabidir.
6 ncı ve 7 nci maddelerde yazılı ihbar mühletlerine
tekabül eden ücret miktarındaki tazminatın işveren veya
gazeteci tarafından diğer tarafa önceden ödenmesi suretiyle
akdin derhal feshi de caizdir.
Akdin işveren tarafından feshi ve kıdem tazminatı:
Madde 6 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Meslekte en az beş yıl çalışmış olan gazetecilere kıdem
hakkı tanınır.
Kıdem hakkı gazetecinin mesleke ilk giriş tarihinden
itibaren hesaplanır.
Akdin feshi halinde gazeteci, bu süreye göre hesaplanacak
tazminatı almaya hak kazanır.
Birinci maddenin şümulüne giren bir işyerinde işverenle
arasındaki hizmet münasebeti bir veya müteaddit mukaveleye
istinaden fasılasız olarak en az beş yıl sürmüş olan
gazetecinin işine son verilmesi yapılacak yazılı ihbardan
itibaren üç ay geçtikten sonra muteber olur. Beş seneden
az hizmeti olanlar için bu ihbar müddeti bir aydır.
İhbar müddetinin son günü olan tarih tazminata esas
tutulur ve yıllık izinden sayılmaz.
Gazeteci yıllık iznini kullanmamışsa, işine son verilmesi
halinde, izin müddetine ait ücreti kendisine peşin olarak
verilir.
Hizmetine bu madde hükümlerine göre son verilen gazeteciye
feshi ihbar edilen mukavelenin taallük ettiği her hizmet
yılı veya küsuru için, son aylığı esas ittihaz olunmak
suretiyle her yıl için bir aylık ücreti miktarında tazminat
verilir. Ancak, yıllık hizmetin altı aydan az kısmı
nazara alınmaz. İlk mukavele yılında bu miktar hesaplanmaz.
Bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdemi, yeni
işine girişinden itibaren hesaplanır. Ancak, buna aykırı
olarak işverenle gazeteci arasında yapılacak mukavele
muteberdir.
İşverenin maddi imkansızlık sebebiyle gazetecinin tazminatını
bir defada ödeyememesi halinde, tediye en çok dört taksitte
yapılır ve bu taksitlerin tamamının süresi bir yılı
geçemez. Ancak, bu bölünme o iş yerinin mali vergisini
tahakkuk ettiren maliye şubesinin, müessesenin zarar
etmekte olduğu kararı üzerine yapılabilir.
(Ek: 9/8/2002-4773/12 md.; Değişik: 22/5/2003-4857/116
md.) İş Kanununun 18, 19, 20, 21 ve 29 uncu maddesi
hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
Akdin gazeteci tarafından feshi:
Madde 7 - Gazeteci en az bir ay evvel işverene yazılı
ihbarda bulunmak suretiyle iş akdini her zaman feshedebilir.
Müddetlerin artırılması:
Madde 8 - Yukarki maddelerde yazılı ihbar mühletleri
asgari olup mukavele ile artırılabilir.
Mülkiye amirine bildirilecek hususlar:
Madde 9 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Mukavelenin yapılışı işveren tarafından; feshi, fesheden
tarafından Bölge Çalışma Müdürlüğüne, mülkiye amirliğine
ve eğer gazeteci üye ise sendikasına değilse en fazla
üyesi bulunan mesleki teşekküle on beş gün içinde beyanname
ile bildirilir. Mülkiye amirleri bu beyannamelerin birer
örneğini, gazetecinin kıdeminin tesbitine esas olmak
üzere hemen Basın - Yayın ve Turizm Bakanlığına gönderirler.
Tecrübe müddeti:
Madde 10 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Mesleke ilk intisap eden gazeteciler için tecrübe müddeti
en çok üç aydır. Bu müddet içinde taraflar iş akdini
ihbar müddetine ve tazminat mükellefiyetine tabi olmaksızın
feshedilebilirler.
Bu müddetin sonunda mukavelenin yazılı olarak yapılması
mecburidir.
Stajyer adedi, mukaveleli yazı işleri kadrosunun yüzde
onunu geçemez.
İhbar mühletini beklemeksizin fesih hakkı ve tazminat:
Madde 11 - Bir mevkutenin veçhe ve karakterinde gazeteci
için şeref veya şöhretini veya umumiyetle manevi menfaatlerini
ihlal edici bir vaziyet ihdas edecek şekilde bariz bir
değişiklik vukuu halinde, gazeteci ihbar mühletini beklemeden
akdi feshedebilir.
İş akdini birinci fıkranın verdiği hakka dayanarak fesheden
gazeteci, işverenin kusuru neticesinde iş akdini feshetmiş
olsa idi ne miktar tazminat alacak idiyse, o miktar
tazminat isteyebilir.
Vazifesinin ifasiyle ilgili hususlarda gazetecinin bilerek
veya ağır bir ihmali neticesi olarak mevkutenin itibar
veya şöhretine halel verecek fiil ve harekette bulunması
hali işverene ihbar mühletini beklemeden iş akdini derhal
feshetmek hakkını veren ağır sebeplerden sayılır.
Gazetecinin, şeref ve şöhretine halel verebilecek mahiyette
bir fiil ve harekette bulunması için işveren tarafından
vaki isteği yerine getirmemesi hali işverene ihbar mühletini
beklemeksizin iş akdini feshetmek hakkını vermez.
Müddeti muayyen olan mukavelelerde de yukarda yazılı
fesih hakkı mukavele müddetinin sona ermesini beklemeksizin
kullanılabilir.
Akdin tatbik edilmediği hallerde fesih:
Madde 12 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Gazetecinin uğradığı hastalık sebebiyle iş akdi işveren
tarafından feshedilemez. Ancak, bu hastalığın altı aydan
fazla uzaması halinde tazminat verilmek suretiyle akdin
feshi cihetine gidilebilir.
Bu maddenin birinci fıkrasında yazılı haller dolayısiyle
vazife göremiyecek duruma düşüp de işveren tarafından
işinden çıkarılan gazeteci, azami bir yıl içinde iyileştiği
takdirde tekrar eski işine tercihan alınır.
Rekabet memnuiyeti:
Madde 13 - Gazeteci işverenle yaptığı mukavelede aksi
zikredilmediği takdirde dışarda, basınla alakası olsun
veya olmasın, başka iş tutmakta serbesttir.
İş akdinin feshinden sonraki zaman için gazetecinin
mesleğini icra serbestisini takyit eden hükümler batıldır.
Ücret:
Madde 14 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Kararlaştırılan ücret her ay peşin olarak ödenir. İlave
ücretlerin sigorta priminin ödenmesi mecburidir.
Gazetecilere ücretlerini vaktinde ödemeyen işverenler,
bu ücretleri, geçecek her gün için yüzde beş fazlasiyle
ödemeye mecburdurlar.
Mukavele müddeti sona ermeden evvel kendisine atfedilebilecek
bir kusuru olmaksızın işine son verilen gazeteci, peşin
almış olduğu ücretin henüz işlememiş bulunan kısmını
iade etmeye mecbur tutulamaz.
Gazeteciler her hizmet yılı sonunda işverenin sağladığı
karın emeklerine düşen nispi karşılığı olarak asgari
birer aylık ücret tutarında ikramiye alırlar.
Mukavele dışı yazılar:
Madde 15 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Gazeteci, mukavele hükümleri dışında olarak işveren
tarafından verilen işler veya sipariş edilen veya yayınlanması
kabul edilen yazılar için ayrıca ücrete hak kazanır.
Bu işlerle ilgili ilave ücretlerin sigorta primlerinin
ödenmesi mecburidir.
Askerlikte ve gebelikte ücret:
Madde 16 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Talim veya manevra dolayısiyle silah altına alınan gazeteci
bu müddet zarfında ücret hakkını muhafaza eder. Ancak,
yedeksubay olarak veya sair suretlerle askeri hizmet
karşılığı aylık alan gazetecinin almakta bulunduğu bu
aylık kendi işinden aldığı ücretten az ise, işveren,
gazeteciye yalnız aradaki farkı ödemekle mükelleftir.
Kısmi veya umumi seferberlik dolayısiyle silah altına
alınan gazeteci hakkında üç ay için bu maddenin birinci
fıkrası hükümleri uygulanır.
İlk muvazzaf askerlik hizmeti için silah altına alınan
gazeteciye normal askerlik müddetince son aldığı ücret
yarı nispetinde ödenir.
İşverenle gazeteci arasındaki iş akdinin muayyen bir
müddet için akdedilmiş olup olmadığına bakılmaksızın,
gazetecinin bu maddenin birinci fıkrasında gösterilen
haller dolayısiyle silah altında bulunduğu müddetçe
iş akdi, işveren tarafından feshedilemez. Gazeteci bu
maddenin ikinci veya üçüncü fıkrasında gösterilen haller
dolayısiyle silah altına alındığı takdirde, gazetecinin
durumu bu fıkralardan hangisine temas etmekte ise, işveren
iş akdini ancak o fıkrada gösterilmiş bulunan süre geçtikten
sonra feshedilir. Bu gibi hallerde de gazeteci ile işveren
arasındaki iş akdinin muayyen bir müddet için akdedilmiş
olup olmadığına bakılmaz. Akdin feshi bu kanunda yazılı
hükümlere tabidir.
Gazeteci ile işveren arasındaki mukavele esasen muayyen
bir süreyi ihtiva edip de bu süre gazetecinin silah
altında bulunduğu sırada kendiliğinden bitiyorsa işveren
mukavelenin bu suretle sona ermesinden itibaren bu maddede
yazılı olan ücretleri gazeteciye ödemekle mükellef tutulamaz.
Bu maddede yazılı bulunan hükümler işveren tarafından
gazeteciye askerlik halinde ücret verilmesi hakkında
daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan mukavele,
teamül veya örfü adetten doğan haklara halel getirmez.
Kadın gazetecinin hamileliği halinde, hamileliğin 7
nci ayından itibaren doğumun ikinci ayının sonuna kadar
izinli sayılır. Bu müddet zarfında müessese gazeteciye
son aldığı ücretin yarısını öder. Doğum vuku bulmaz
veya çocuk ölü dünyaya gelirse, bu halin vukuundan itibaren
bir ay müddetle bu ücret ödenir. Gazetecinin sigortadan
veya bağlı bulunduğu teşekküllerden alacağı yardım,
bu ödemeye tesir etmez.
Mahkümiyet veya yayının tatili halinde ücret:
Madde 17 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Mensup olduğu mevkutedeki bir yayın dolayısiyle hürriyeti
tahdide uğrayan gazeteci ücretini işverenden almakta
devam eder. Ancak, hürriyetin tahdidini mucip olan yayın,
mezkür gazeteci tarafından mevkute sorumlu müdürünün
veya sahibinin haberi olmadan yapıldığı veya yaptırıldığı
yahut sorumlu müdürün tetkikından geçirilerek neşri
tekarrur eden şekil üzerinde tahrifat, tadilat, tay
veyahut ilaveler yapmak veya yaptırmak suretiyle vuku
bulduğu takdirde mezkür gazeteci bu hükümden faydalanamaz.
Hürriyeti tahdide uğrayan gazeteci bağlı bulunduğu kadroya
yapılacak toplu zamlardan emsali gibi istifade eder.
Birinci fıkradaki hürriyet tahdidi gazetecinin o mevkuteden
ayrılmasından sonra vukua gelmişse, gazetecinin bahsi
geçen mevkuteden son aldığı ücreti miktarındaki tazminat,
hürriyeti tahdit edildiği müddetçe her ay yayının yapılmış
olduğu mevkute sahibi tarafından ödenir.
Her ne sebeple olursa olsun, neşriyatı tatil edilen
mevkutede çalışanlar tatil tarihinden itibaren iki ay
müddetle ücretlerini alırlar. Bu gazetecilerin kanuni
tazminatı da tercihan ödenir.
Ölüm tazminatı:
Madde 18 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Gazetecinin ölümü sebebiyle iş akdinin sona ermesi halinde,
eşi ve çocuklarına ve bunlar bulunmadığı takdirde geçimi
kendisine terettüp eden ailesi efradına müteveffanın
aylık ücretinin üç mislinden az olmamak üzere, kıdem
hakkı tutarında ölüm tazminatı verilir.
Haftalık izin:
Madde 19 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Her altı günlük fiili çalışmayı mütaakıp gazeteciye
bir günlük ücretli dinlenme izni ve-rilmesi mecburidir.
Gazetecinin vazifesi devamlı gece çalışmasını gerektirdiği
hallerde hafta tatili iki gündür.
Birinci fıkra hükmü dışında gazeteci, çocuğu dünyaya
geldiği zaman üç; eşi veya çocuğu, anası veya babası
öldüğü zaman dört; çocuğu evlendiği, kardeşi, büyük
anne veya büyük babası veya torunu öldüğü zamanlar iki
gün olağanüstü ücretli izine hak kazanır. Bu izinler
senelik izinden sayılmaz.
Günlük gazetelerin intişar etmeyeceği günler:
Madde 20 - (İptal: Ana. Mah'nin 20/1/1993 tarih ve E.
1992/36, K.1993/4 sayılı Kararıyla)
Yıllık ücretli izin:
Madde 21 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Günlük bir mevkutede çalışan bir gazeteciye, en az bir
yıl çalışmış olmak şartiyle, yılda dört hafta tam ücretli
izin verilir. Gazetecilik mesleğindeki hizmeti on yıldan
yukarı olan bir gazeteciye, altı hafta ücretli izin
verilir. Gazetecinin kıdemi aynı gazetedeki hizmetine
göre değil, meslekteki hizmet süresine göre hesaplanır.
Günlük olmayan mevkutelerde çalışan gazetecilere her
altı aylık çalışma devresi için iki hafta ücretli izin
verilir. Yıllık ücretli izinlerin hesabında bu Kanunun
1 inci maddesindeki "Gazeteci" tabirine girenlerin
kıdemleri, iş akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden
inikat etmiş olmasına bakılmaksızın, gazetecilik mesleğinde
geçirdikleri hizmet süresi nazara alınmak suretiyle
tesbit edilir.
İzin hakkından feragat edilemez.
Sendika:
Madde 22 - (Mülga: 15/7/1963 - 274/33 md.)
Sosyal sigorta:
Madde 23 - (Mülga: 17/7/1964 - 506/141 md.)
Teftiş ve murakabe:
Madde 24 - Bu Kanun hükümlerinin düzen altında yürümesini
sağlamak üzere yapılması gerekli görülecek takip, murakabe
ve teftişler Çalışma Bakanlığı tarafından yürütülür.
Bu hususta 3008 sayılı İş Kanununun iş hayatının murakabe
ve teftişine ait bulunan altıncı faslı hükümleriyle
aynı kanunun bu hükümlerle ilgili ceza maddeleri uygulanır.
Kazançların azaltılamıyacağı:
Madde 25 - Bu Kanunun uygulanması neticesi olarak iş
verene terettüp eden vecibeler, gazetecilerin ücret
ve sair haklarının daha aşağı hadlere indirilmesine
sebep tutulamaz.
Ceza hükümleri:
Madde 26 - (Değişik: 24/4/2003-4854/1 md.)
a) Çalıştırdığı gazeteci ile 4 üncü maddede gösterilen
şekilde yazılı iş akdi yapmayan işverene beher mukavele
için altıyüzmilyon lira,
b) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında bahsi geçen tazminatı
gazeteciye ödemeyen işverene ikimilyar lira,
c) 18 inci maddede yazılı ölüm tazminatını hak sahiplerine
ödemeyen işverene ikimilyar lira,
İdarî para cezası verilir, ayrıca yukarıdaki (b) veya
(c) bentlerinde yazılı tazminatlar da hak sahiplerine
ödenir.
Madde 27 - (Değişik: 24/4/2003-4854/1 md.)
a) 14 üncü maddede yazılı ücreti gazeteciye zaruret
olmaksızın zamanında ödemeyen,
b) 16 ncı maddenin birinci veya ikinci yahut da üçüncü
fıkralarında yazılı bulunan hâllerde gazeteciye verilmesi
gereken ücreti ödemeyen,
c) 17 nci maddenin birinci veya üçüncü fıkralarında
yazılı hâllerde gazeteciye verilmesi gereken ücreti
yahut da maddenin ikinci fıkrasında sözü edilen tazminatı
ödemeyen,
İşverene birmilyarikiyüzmilyon lira idarî para cezası
verilir.
Madde 28 - (İptal: Ana Mah'nin 20/1/1993 tarih ve E.
1992/36, K. 1993/4 Sayılı Kararıyla)
Madde 29 - (Değişik: 4/1/1961 - 212/1 md.)
Gazeteciye bu Kanunun 21 inci maddesinde yazılı yıllık
izni vermiyen veya izni vermiş olup da izin müddetine
ait ücreti ödemiyen işveren, yıllık izin vermediği veya
izin süresine ait ücretleri ödemediği kimsenin izin
müddetine tekabül eden ücretler yekünunun iki katını
ilgili gazeteciye ödemiye ve ayrıca bu miktarda ağır
para cezasına mahkum edilir.
Madde 30 - (Değişik: 24/4/2003-4854/1 md.)
Bu Kanunun 25 inci maddesi hükmüne aykırı hareket eden
işverene ikimilyar lira idarî para cezası verilir.
Bu Kanunda yazılı olan idarî para cezaları o yerin Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü tarafından
verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar
ilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat
Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı
tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili
idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece
verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz
üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen
hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede
sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları,
21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Âmme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil
olunur.
Çalışma Müddeti ve fazla mesai:
Ek Madde 1 - (Değişik: 12/2/1954 - 6253/2 md; Değişik:
4/1/1961 - 212/1 md.)
5953 sayılı Kanunun birinci maddesindeki gazeteci tabirinin
şümulü içinde bulunan kimselerden müessese, matbaa,
idarehane ve büro gibi yerlerde hizmetlerinin mahiyeti
itibariyle müstemirren çalışanlar için günlük iş müddeti,
gece ve gündüz devrelerinde sekiz saattir.
Yukarıki fıkra hükmünün dışında kalarak, gündüz veya
gece devresindeki çalışma müddetinin daha fazla hadlere
artırılması ve ulusal bayram, genel tatiller ve hafta
tatilinde çalışılması bu kanuna göre (Fazla saatlerde
çalışma) sayılır.
Pazar gününden başka bir gün hafta tatili yapan gazeteci,
pazar günü fazla mesai yapmış sayılmaz.
Her bir fazla çalışma saati için verilecek ücret, normal
çalışma saati ücretinin % 50 fazlasıdır.
Ancak, günlük normal çalışma müddetine ilaveten bu madde
gereğince tatbik edilecek fazla çalışmaların saat 24
den sonraya tesadüf eden saatlerinde ücret bir misli
fazlasiyle ödenir.
Fazla saatlerin hesabında, yarım saatten az olan müddetler
yarım saat, fazlası ise bir saat sayılır.
Fazla saatlerde çalışma, ücretlerini parça başına veya
yapılan iş miktarına göre alan gazetecilere yaptırıldığı
takdirde dahi bu kimselerin fazla saatlere tekabül eden
ücretleri bu maddedeki esaslara göre ödenir.
Fazla çalışmalara ait ücretin, mütaakıp ücret tediyesiyle
birlikte ödenmesi mecburidir. Fazla çalışma ücretlerinin
gününde verilmemesi halinde, her geçen gün için % 5
fazlasiyle ödenir.
Fazla mesai günde üç saati geçemez.
Ek Madde 2 - (Ek: 12/2/1954 - 6253/2 md.; Mülga: 25/8/1971
- 1475/110 G md.)
Ek Madde 3 - (Ek: 12/2/1954 - 6253/2 md.)
A) Bu Kanunun ek 1 inci maddesinde yazılı fazla saatlerle
çalışma ücretlerini gazeteciye ödemiyen veya mezkür
maddede yazılı zam hadlerinden daha aşağı hesabetmek
suretiyle ödiyen işveren, ödemediği fazla saat ücretleri
tutarının veya eksik ödediği ücretler tutarının iki
misli miktarında ağır para cezasına mahkum edilir.
B) Bu Kanunun ek 2 nci maddesi gereğince gazetecilere
verilmesi lazımgelen ücretleri bahsi geçen maddenin
tayin ettiği tarz ve usullerden başka türlü hesabederek
veren veya daha aşağı hadlerde ödiyen iş veren hakkında
(50) liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası hükmolunur.
Ek Madde 4 - (4/1/1961 - 212/2 md. ile gelen numarasız
Ek md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Basın meslekinde çalışanlarla çalıştıranlar arasında
5953 sayılı Kanun ile bunun ek ve tadillerine dayanan
her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkları,
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerine tevfikan
bu mahkemeler tarafından rüyet edilir.
Ancak iş mahkemesine iştirak edecek asil ve yedek üyeler,
o yerde en fazla üyesi bulunan, basın meslekinde çalışan
ve çalıştıranların sendikalarından, bunlar yoksa teşekküllerinden
5521 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında
yazılı usul dairesinde seçilir.
Geçici Madde 1 - İşverenler bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
itibaren iki ay içinde kendi iş yerlerinde çalışan gazetecilerle
bu kanunda yazılı esaslar dahilinde yazılı mukavele
akdetmeye mecburdurlar. Bu hükme riayet etmiyen işverenler
hakkında (26) ncı maddenin (a) bendinde yazılı ceza
tatbik olunur.
Geçici Madde 2 - (Mülga: 17/7/1964 - 506/141 md.)
Geçici Madde 3 - (Mülga: 17/7/1964 - 506/141 md.)
Geçici Madde 4 - (25/6/1973 - 1761 Sayılı Kanunun numarasız
geçici maddesi hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
Bu Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasındaki günlük
gazetelerin intişar etmelerini yasaklıyan hüküm, Türkiye
Cumhuriyetinin Kuruluşunun 50 nci yıldönümünün kutlanması
hakkındaki 30/3/1973 tarih ve 1701 sayılı Kanunun 7
nci maddesinde gösterilen bayram süresince, uygulanmaz.
Madde 31 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 32 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
13/6/1952 TARİH VE 5953 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1 - 4/1/1961 tarih ve 212 sayılı Kanunun geçici maddesi
:
Geçici Madde - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
beş yıl veya daha fazla kıdemi olan gazetecilerin, tabi
oldukları iş akdini, bu kanunun yürürlüğe girmesinden
itibaren iki yıl içinde feshetmeleri halinde, 6 ncı
madde hükmü uygulanmaz.
5953 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
20 Şubat 1947 tarihli ve 5018 Sayılı İşçi ve İşveren
Sendika ve Sendika Birlikleri hakkındaki Kanun ve 25
Mayıs 1959 tarihli ve 7286 sayılı 5018 sayılı kanuna
ek kanun ile 13 Haziran 1952 tarihli ve 5953 sayılı
Basın Mesleğinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki
münasebetlerin tanzimi hakkındaki Kanunun 22 nci maddesiyle
10 Mart 1954 tarihli ve 6379 sayılı Deniz İş Kanununun
40 ıncı maddesi hükümleri 15/7/1963 274 33
4772, 5502 ve 6900 sayılı kanunlar ile bu kanunların
ek ve değişiklikleri, 3008 sayılı kanunun yedinci faslı,
5953 sayılı Kanunun 23, geçici 2 ve 3 üncü, 6379 sayılı
Kanunun 36. geçici 3 ve geçici 4 üncü maddeleri ve 4792
sayılı kanunun 5565 sayılı kanunla muaddel 8 inci maddesi
hükümleri 17/7/1964 506 141
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği günden başlayarak:
A) 3008 sayılı Kanun ve bu Kanunu değiştiren 3516, 3612,
5518, 5868, 6298, 7284, 7285sayılı Kanunlar,
B) 5837 sayılı Kanun ve bu Kanunu değiştiren 6734 sayılı
Kanun,
C) 6032 sayılı Kanun,
Ç) 7467 sayılı Kanun,
D) 1061 sayılı Kanun,
E) 1225 sayılı Kanun,
F) 1248 sayılı Kanun,
G) 5953 sayılı Kanunu değiştiren 6253 sayılı Kanunun
ek 2 nci maddesi 25/8/1971 1475 110
5953 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No.____ Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler_____giriş
tarihi
6253 - 19/2/1954
212 - 10/1/1961
274 - 24/7/1963
506 126 ıncı maddesi 1/11/1964
Diğer hükümleri 1/2/1965
1475 - 1/9/1971
1761 - 3/7/1973
4773 - 15/3/2003 tarihinden
geçerli olmak üzere
15/8/2002 tarihinde
4854 - 6/5/2003
4857 - 10/6/2003
|